Михаил кыаҕа, тулуура, дьулуура муҥура суоҕун аан дойду түһүлгэтигэр дакаастаата

208

Гиирэ спордугар эдэрдэргэ Россия сүүмэрдэммт хамаандатын чилиэнэ, элбэҕи эрэннэрэр Үөһээ Бүлүүттэн Михаил Саввинов алтынньы 24-30 күннэригэр Казахстан Актобе куоратыгар ыытыллыбыт Аан дойду чемпионатыгар ыччаттарга 68 киилэҕэ улуу Россия чиэһин көмүскүүр үрдүк чиэскэ тиксэн чемпион буолбутун туһунан бары үөрэ, киэн тутта иһиттибит.


Чемпионакка 36 судаарыстыба, эдэрдэргэ Миша ыйааһыныгар бастыыр иһин 12 күүстээх гирэбиик күөн көрүстэ. Күрэххэ уолбут 68 киилэҕэ 10 мүнүүтэҕэ 32 киилэлээх гиирэни 85-тэ өрө анньан, рывокка уҥа илиитигэр 80 очукуоланан, хаҥас илиитигэр 51-дэ быраҕан, Россияҕа бастакы кэккэҕэ сылдьар күүстээх гирэбиигинэн ааттаныан ааттанна!!! Пъедестал иккис үктэлигэр украинец, үгүскэ казах гирэбииктэрэ үктэннилэр.

img-20161031-wa0007Миша Саввинов туһунан кылгастык кэпсиир буоллахха, кини атырдьах ыйын 10 күнүгэр 1995 сыллаахха Үөһээ Бүлүү нэһилиэгэр кһн сирин көрбүтэ. 2013 сыллаахха Үөһээ Бүлүүтээҕи республиканскай гимназияны үөрэнэн бүтэрбитэ. Билигин Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет горнай институтун 4 кууруһун устудьуона.
Миша аан бастаан 11 кылааска үөрэнэ сылдьан гиирэни туппутум диэн кэпсээнин саҕалаата:
Оҕо сылдьан үс сыл тустуунан, биир сыл боксанан дьарыктаммытым. Спорду кырабыттан таптыыбын. Онтон бэйэм быччыҥ эбинэр санааттан тимиринэн хачайданар буолбутум. Оннук эрчиллэрбин Николай Кардашевскай көрөн: «Миэхэ кэлэн гиирэнэн дьарыктан, тугу эрэ ситиһиэх курдук киһигин, баҕар, бу гиирэ спорда эн көрүҥүҥ буолуон сөп» — диэн эппит тыллара миэхэ, эдэр киһиэхэ, эрэл кыымын сахпыта. Биир нэдиэлэ киниэхэ дьарыктанан баран улуус күрэҕэр бастакы миэстэни ыламмын тренерим даҕаны, төрөппүттэрим даҕаны соһуйан хаалбыттара. Далыр нэһилиэгин күүстээх гирэбииктэрин кытта биир таһымҥа эрэллээхтик туран кыайбыппыттан наһаа үөрбүтүм. Ити күрэххэ аҕам миигин көрөн турбута миэхэ эбии күүс-уох биэрбитэ. Кыайбыппар эр киһилии кэлэн илии тутуһан баран гиирэнэн утумнаахтык дьарыктан диэн алҕаабыта. Барыта бу мантан саҕаламмыта. Онтон оскуолабын бүтэрэн баран үөрэххэ киирбитим, тренерим Николай Кардашевскай Саха сирин кылаабынай тренерэ Василий Дьячковскайга «Модуҥҥа» тиийээр, салгыы кини дьарыктыаҕа диэбитэ.

Михаил бастакы тренэрэ, СР спортка туйгуна, Россиятааҕы категориялаах судьуйа, гиирэ спордугар улуус кылаабынай тренерэ Николай Кардашевскай:
Миша аан бастаан 2012 сыл күһүнүгэр, 11 кылаас оҕото миэхэ дьарыгын саҕалаабыта. Илиитигэр кыахтааҕа, тыыппалааҕа тута биллибитэ. Айылҕа биэрбит кыаҕын таба туһаммыт күүстээх спортсмен быһыытынан бэйэтин көрдөрөн барбыта. Аҕыйах кэм дьарыктанаат, улууска бастаабыта, онтон Чурапчы улууһугар Илин эҥэр кубогар иккис миэстэ буолан кэлтэ. Манчаары оонньуутугар кыттыахтааҕын, оскуоланы бүтэрэр сыла буолан, биир кэлим экзаменыгар оҕустарыа диэн тохтоппуппут. Ол оннугар эбии дьаныардаахтык дьарыктаммыта. Онтон үөрэххэ киирэн баран СР үтүөлээх тренерэ Василий Дьячковскай үөрэнээччитинэн буолбута. Миша ситиһиитин дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрэр буоллахха, СР чемпиона, Россия эдэрдэригэр 4-с миэстэлээх, улахан дьоҥҥо Россияҕа Азия зонатын күрэҕэр 5-с миэстэ, Россияҕа улахан дьоҥҥо 6-с миэстэ, маны сэргэ Аан дойду төрдүс этабын кубогын чемпиона, Латвияҕа аан дойду 5-с этабын кубогар 2-с миэстэ, Россия кубогар эдэрдэргэ 2-с миэстэ буолан, Россия кубогар кыайан, Алушта куоракка кыттар быраабы ылбыта уонна 7,5 киилэ ыйааһынын түһэрэн, эт-хаан элэйэр күүрээнин тулуйан, сахалартан бастакынан аан дойду чемпиона буолла! Бу ситиһии элбэх үлэттэн, күүстээх санааттан, тулууртан кэллэ. Уолбут аан дойдутааҕы кылаастаах спорт маастара буола сайдарыгар кыаҕа үрдээтэ. Кини спортивнай быһыыта-майгыта туох да олус күүстээх, эппитин толорор биир тыллаах. Дьарыгы көтүтэрин сөбүлээбэт, саамай хайгыырым диэн – тренер биэрбит сорудаҕын таһынан эбии толорор бастыҥ хаачыстыбалааҕын иһин бу эдэр уолу тута спортсмен быһыытынан сөбүлээбитим, итиэннэ испэр Миша Саввинов аата аан дойдуга тиийэ иһиллиэҕэр бигэтик итэҕэйбитим. Кини илиитигэр күүстээҕин таһынан быһый сүүрүк, атаҕар эмиэ ураты күүстээх, хапсаҕайдьыт быһыытынан бэйэтин көрдөрбүтэ. Аҕата Афанасий Саввинов биллэр сүүрүк. Билиилээх түөлбэ биир бастыҥ ыалыгар — ийэтигэр Светлана Николаевнаҕа, аҕатыгар Афанасий Афанасьевичка истиҥ махталбын биллэрэбин.

Эдэр гирэбиик Казахстаҥҥа күрэхтэһэригэр бэлэмим, дьарыгым үчүгэй буолан, кыайыыга эрэл баара диир. «Бу күрэххэ кыттаары сэттэ аҥаар киилэни түһэрдим. Уон икки спортсмен бары биир кэккэҕэ туран күрэхтэстибит, онон тулуур, дьулуур, бэйэ кыаҕар эрэл маннык күрэхтэһиилэргэ хатарыллар. Билигин доруобуйабын тупсарынан, үөрэхпэр умса түһэр санаалаахпын, дьарыкпын тохтоппоппун, ахсынньы 2-4 күннэригэр буолар республика кубогар Үөһээ Бүлүүм чиэһин көмүскүөм. Түмүккэ гиирэни таптыырга сирдээбит төрөппүттэрбэр, бастакы тренербэр Николай Кардашевскайга, миигин чочуйбут, аан дойду чемпиона буоларбар итэҕэйбит Василий Дьячковскайга махталбын тиэрдэбин» — диэн эдэр спортсмен санаатын µллэстэр.

Саха уола араас омуктары кытта биир кэрдиискэ туран, күүһүнэн-кыаҕынан таһыччы кыайан, киһи кыаҕа, тулуура муҥура суоҕун чахчы бигэргэттэ.