Чурапчы улууһугар үс саҥа гааһынан үлэлиир хочуолунай үлэҕэ киириитин үөрүүлээх түгэнэ үгүс дьону-сэргэни түмтэ. СР Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы А.З.Колодезников, ДьУоКХ миниистирэ Г.П. Левин онтон да атын ыҥырыылаах ыалдьыттар кыттыыны ыллылар.
С.А. Новгородов аатынан орто оскуола хочуолунайыгар кыһыл лиэнтэ быһылынна. Үөрүүлээх дьаһалга улуус баһылыга А. Ноговицын ыытыллыбыт үлэ дьоҥҥо-сэргэҕэ үгүс туһаны аҕалыан тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. «Тыа сирин олохтоохторугар маннык хабааннаах өйөбүл баара олох таһыма үрдүүрүгэр, тупсаҕайдык дьаһанан олорууга көмөнөн буолар«, — диэтэ кини.
Чурапчы улууһунааҕы ДьУоКХ филиала быйылгы кыстыгы 44 хочуолунайдаах, 3 тепловой пууннаах көрсүбүтэ. Мантан 36 хочуолунай чоҕунан, 7 хочуолунай убаҕас оттугунан уонна биир хочуолунай гааһынан үлэлээбитэ. Кэккэ сылларга улуус үрдүнэн 1128 чааһынай ыал киинтэн ититиигэ холбоннулар. Ордук тыа сиригэр сылааска холботуу үлэтэ тэтимнээхтик ыытыллан кэллэ. Ол курдук, үгүс нэһилиэктэргэ киинтэн холботуу 80% таҕыста.
Маннык көрдөрүү улуус бары өртүнэн сайдарыгар улахан көмөнөн буолбутун бэлиэтиир тоҕоостоох. Үгүс нэһилиэктэргэ агрокластер бырайыагынан саҥа дьиэлэр дьэндэйдилэр. Тыа сиригэр эдэр дьон олохсуйуута, уһуйааннарга, оскуолаларга оҕо ахсаана эбиллиитэ улуус уопсай социальнай-экономическай балаһыанньата бөҕөргүүрүгэр көмөнөн буолар. Ол дьиҥ туоһутунан, Хатылы нэһилиэгэр саҥа дьиэлэр агрокластер бырайыагынан тутуллан, саҥа дьыссаат үлэҕэ киирэн, 2016 үөрэх дьылыгар оскуолаҕа 21 оҕо тэрилтэҕэ барда, кэлии үлэһит ахсаана 80 киһиэхэ тиийэ элбээтэ. Манна сүрүн дакаастабылынан буолар, тыа сиригэр дьиэлэр сылааһынан хааччыллан, тупсаҕайдык дьаһанан олоруу тэтимнээхтик киирэн, ыччат тардыһар, үөрэ-көтө үлэлии, олохсуйа кэлэр буолбута.
Чааһынай ититиигэ киирбит дьон-сэргэ үөрүүлэрэ балысхан. Ыал аҕалара чох, оһох үлэтиттэн босхолонон бэйэлэригэр, дьиэ-кэргэннэригэр да аныыр бириэмэлэрэ элбээтэ. Онтон тыа киһитин олорор усулуобуйатын чэпчэтэргэ соруктаммыт үлэ сыллата саҥаттан-саҥа кэрдиискэ тахсара, олох сайдыытын мэктиэтинэн буолар.