Дьулуурдаах киһи барытын ситиһэр

141

«Анаабыр алмаастара» промышленнай тэрилтэ туһунан үгүс ыччат истэн билэр. Бу манна эдэр дьон доруобуйалара хааччаҕа суох эрэ буоллун, талбыт идэни баһылаан, үлэлээн-хамнаан, кылгас кэм иһигэр элбэх хамнаһы ылан, баҕа санааларын толорорго кыах ылаллар. 


Бүгүҥҥү хаһыат нүөмэригэр биһиги «Анаабыр алмаастарыгар» номнуо хаһыс да сылларын үлэлиир эдэр уолаттары кытта кэпсэттибит.

Серафим Слепцов:

Саккырыыр орто оскуолатын 2012 сыллаахха бүтэрэн баран, ЭГС сварщик идэтигэр үөрэнэ сылдьан, аармыйаҕа ыҥырыллан барбытым. 2013 сыл бүтүүтэ, Саҥа Дьыл саҕана сулууспалаан бүтэн, дойдубар кэлбитим.

Аармыйаттан кэлэн баран, Эбээн-Бытантайдааҕы үлэлээх уонна дьарыктаах буолуу киинигэр учуокка турбутум. Оччолорго ити кииҥҥэ салайааччынан үлэлиир Дмитрий Нохсоров «Анаабыр алмаастара» тэрилтэ уолаттары үлэҕэ ылалларын туһунан кэпсээбитин интэриэһиргии истибитим уонна «бу түгэни куоттарбакка булгуччу барыахха наада» диэн толкуйдаммытым.

Ол курдук, улуустааҕы үлэлээх уонна дьарыктаах буолуу киинин нөҥүө кэпсэтэн, бэйэм бырайыас булунан, Дьокуускай куоракка айаннаабытым. Хатыҥ үрэх шоссетыгар баар «Анаабыр алмаастара» тэрилтэ үөрэтэр киинигэр «машинист промывочных машин» идэҕэ үөрэнэн, 3 ыйынан бүппүтүм. Үөрэнэн бүтэн баран медицинскэй чинчийиини ааспытым.

Хонтуораҕа тиийэн докумуоннарбын биэрбитим уонна эппит бириэмэлэригэр Анаабырга рейсовай самолетунан көппүтүм. Мин долганныы ааттаах Тигиликит диэн учаастакка үлэлээбитим. Бу учаастакка 1000 тахса киһи үлэлиир. Сороҕор өссө элбэх буолар.

Усуобуйалара үчүгэй, уопсай дьиэ, тренажернай саала (бильярд, теннис), библиотека, баанньык, остолобуой баар. Таһырдьа футбольнай хонуу баар, онно оонньуугун. Киһи олороругар, үлэлииригэр үчүгэй усулуобуйаны тэрийбиттэр.

Мин «машинист промывочных машин» идэбинэн үлэлээбитим. Үлэм эбээһинэһин туһунан кэпсээтэххэ, сарсыарда үлэ чааһа саҕаланыыта фабриканы барытын запустуугун, үлэлии турар тэриллэри көрө сылдьаҕын, туох эмит алдьаннаҕына оҥороҕун, ити курдук. Наһаа ыарахана суох үлэ. Киэһэ бары аппарааттары барытын араараҕын, алдьанаары гыммыт, туох эмит кэһиилэр тахсыбыт буоллахтарына уларытан биэрэҕин.

Икки смена баар. Ол онтон бииригэр сылдьаҕын. Күнүскү сменаҕа сарсыарда 8 чаастан киэһэ 8 чааска диэри, түүҥҥү сменаҕа киэһэ 8 чаастан сарсыарда 8 чааска диэри үлэлиигин.

Хамнас өттө үчүгэй, разрядкыттан тутулуктаах, салайааччылар көрөн эксээмэн тутан үрдэтэллэр, хас сезон үлэлээбиккиттэн эмиэ тутулуктаах. Мин разрядым 4-с, биһиэнэ 5-с разрядка диэри үрдүүр. Атын идэлэргэ 7-с разрядка диэри үрдүк баар. Аскар, таҥаскар, НДФЛ туппуттарын үрдүнэн хамнаһым ыйга 120-125 тыһ. солк., илиибэр ыларым оччо. Онон куһаҕана суох хамнас.

Биир сезоҥҥа 5-6 ый үлэлиигин. Төһөнөн уһуннук үлэлиигин соччонон үчүгэй. Быйыл 5 аҥаар ый үлэлээн 570 тыһ. солк. хамнас ылбытым. Ол харчыбын мунньабын, сороҕун дьоммор көмөлөһөбүн.

«Анаабыр алмаастарыгар» үлэлии сылдьар биһиги улууспут уолаттара эмиэ бааллар — Саввинов Дима, сайыҥҥы уоппускатын кэмигэр үлэлээн кэлэр, Стручков Тимофей, Стручков Коля, Голиков Бааска уруккуттан үлэлииллэр, Кустуурдартан Петров Андрей.

Инники былааннарым туһунан эттэххэ, аны саас эмиэ үлэлии барбыт киһи диэн былааннаахпын. Бэйэм биир саастаах уолаттарбар харса суох үлэлээҥ, киһи баҕардаҕына барыта табыллар кыахтаах диэн сүбэлээн этиэм этэ.

Дмитрий Саввинов, Саккырыыр орто оскуолатын физкультураҕа учуутала:

«Анаабыр алмаастарыгар» үс сайын тухары уоппускам кэмигэр сайын аайы үлэлиибин. Аан бастаан 2014 сылтан ити тэрилтэҕэ үлэбин саҕалаабытым. ОТК (отдел технического контроля) үлэлиибин. Ол аата мин үлэм эбээһинэһигэр алмаас сууйар аппарааттары хонтуруоллааһын, проба ылан көрүү киирэр. Бу аппарат алмааһы ыытан кэбиһэр буоллаҕына тута тустаах үлэһиттэргэ биллэрэбин. Оннук гынан үлэм эппиэтинэстээх, ол эрэн ыарахана суох. Бу манна үлэлииргэ усулуобуйа барыта баар, хамнаһым эмиэ үчүгэй — ыйга аҥардас илиибэр 150 тыһ. солк. ылабын.

«Анаабыр алмаастара» промышленнай тэрилтэ «Путевка в жизнь» диэн анал бырагырааммалаахтар, мин ол «путевкабын», «шанспын» туттаҕым дии. Бу тэрилтэҕэ үлэҕэ киирэргэ, биллэн турар, ыарахан. Элбэх киһи үлэлиир баҕалаах, миэстэ аҕыйах. Ол үрдүнэн бэйэм ньоҕойдоһон, өсөһөн туран барбытым диэххэ сөп.

Бастаан Саккырыырга олорон түлүпүөнүнэн билсэр этим. Онтон аҥардас түлүпүөнүнэн кэпсэтииттэн туох да хамсааһын тахсыа суох диэммин Дьокуускай куоракка көппүтүм. Ол онно офистарыгар тиийэн, күн аайы миэстэни ыйытан, оннук гынан үлэ миэстэтин ситиспитим. Ол кэннэ миигин 1 ый үөрэттэрэ ыыттылар. Ити курдук үлэҕэ киирбитим. Манна даҕатан эттэххэ, үлэҕэ ылалларыгар доруобуйаны дириҥник чинчийэн көрөллөр, космонавтар курдук үчүгэй туруктаах, чэгиэн буолуохтааххын. Оннооҕор тииһиҥ кариестаах буоллаҕына ылбаттар. Тоҕо диэтэр ол киһи үлэлии сылдьан тииһэ ыарыйдаҕына үлэ тохтоон хаалар куттала үөскүүр.

«Анаабыр алмаастарыгар» хамнас сыл аайы үрдүү турар. Ыарахан уйуктаах техникаҕа, бульдозерга, экскаваторга, белазка ыйга 250 тыһ. солк. хамнас ылаллар. Ол иһин эдэр уолаттар кыах баарын тухары тутуһан иһиэххэ наада.

Мин үс сылы быһа тохтоло суох үлэлээтэҕим дии. Начальнигым үчүгэйэ бэрт киһи буолан, миэстэбин боруоннаан хаалларар. Үлэһит киһи быһыытынан бэйэҕин көрдөрдөххүнэ сылын аайы итинник ыҥыра тураллар.

Эдэр ыччат бары «Анаабыр алмаастарын» туһунан үчүгэйдик билэр, киһи манна биир сайын үлэлээн уһаайба, массыына ылыныахха сөп. Мин бу сайын үлэлээн, холобур, аҕабар иномарка массыына үбүлүөйүнэн ылан биэрдим.

Аны астара-таҥастара, усулуобуйата үчүгэйин таһынан сайын ыһыах тэрийэллэр. Ыһыахха күрэхтэһии арааһа буолар, хапсаҕай, мас тардыһыы, таас көтөҕүүтэ, барыта бириистээх, харчынан сертификат тутаҕын. Мин иллэрээ сыл хапсаҕайга бастаабытым, былырыын уонна быйыл 2 миэстэ буолбутум. Сайын аайы ыһыахха эстрада ырыаһыттара дьону сэргэхситэ кэлэллэр. Маннык түгэҥҥэ биир кэм тохтоло суох үлэттэн киһи сэргэхсийэр. Ас өттө адьас үчүгэй, бэйэтинэн шведскэй остуол. Тугу аһыаххын баҕараргын таллараллар, ким эрэ макарон, рис сиэҕэ, ким эрэ ынах этин, ким эрэ таба этин сөбүлүүр.

Эдэр дьоҥҥо этиэм этэ: эдэр саас олоххо биирдэ эрэ кэлэр хатыламмат кэрэ кэм буоллаҕа. Киһи саамай үлэни барытын кыайар кэмэ. Оннук кыахтаах сылдьаҥҥын олоххун оҥостон, дьиэ туттан, капитал тэринэн хаалыахха наада. Бу маны ситиһэргэ «Анаабыр алмаастара» тэрилтэ тирэх буолар, элбэх кыах биэрэр. Бу бэриллибит кыах, нууччалыы эттэххэ, «ускоренная возможность» буолар. Көннөрү үлэҕэ үлэлээн бу капиталы өөр да өр оҥостуоҥ. Оскуолаҕа биир ыйдааҕы хамнаспын «Анаабыр алмаастарыгар» 12 күн иһигэр оҥоробун. Бу кэпсээбиппин баҕар ыччаттар холобур оҥостон, олохторугар атыннык сыһыаннаһыахтара, үлэлээх, үчүгэй хамнастаах буоларга дьулуһуохтара диэн эрэнэбин. Сорох эдэр дьон, табаарыстарым даҕаны, атын да уоллаттар «кыаллыа суоҕа, үлэҕэ ылыа суохтара» диэн тылы үгүстүк тутталлар, санаа баттыга оҥостоллор. Оннук буолбатах. Дьулуһар киһи ханнык да түгэҥҥэ син биир сыалын ситиһэр. Мин даҕаны туох да билсиитэ суох, аҥардас ньоҕойдоһон туран бу үлэҕэ киирбитим. Онон, ыччаттар, кытаатыҥ!

«Бытантай уоттара» хаһыат