Хонуу сэлиэнньэтигэр федеральнай бырагыраама өссө биир дьиэтэ дьэндэйдэ

Бу күннэргэ Муомаҕа Хонуу сэлиэнньэтин килбэйэр киинигэр үс этээстээх 28 кыбартыыралаах саҥа дьиэ үлэҕэ киирэр үөрүүлээх түгэнэ тосхойдо. Хаарбах туруктаах дьиэттэн көһөрүү федеральнай бырагыраама улууска 2014 сылтан үлэлиир. 


М.Ф. Охлопков салайааччылаах “Адгезия” ХЭТ 2013 сылтан саҕалаан туппут үс этээстээх толору хааччыллыылаах 24 кыбартыыралаах дьиэтэ 2014 сылга олоххо киирбитэ. Нөҥүө сылыгар ити тутуу тэрилтэтэ аны 22 кыбартыыралаах дьиэни тутан киллэрбитэ. Иккис дьиэ уратытынан бары кыбартыыралар балконнаахтара.

2016 сылтан бу бырагыраамаҕа А.М. Ханин салайааччылаах «Монтажник» МП тэрилтэтэ ылсан үлэлэһэр. 2017 сыллаахха 36 кыбартыыралаах үс этээстээх дьиэ дьэндэйбитэ. Дьиэ толору хааччыллыылаах, балконнардаах уонна улахан, киэҥ холлаах тутуллубута.

Билигин сыл саҥатыгар үлэҕэ киирэр дьиэ тутуута ыам ыйыттан саҕаламмыта. Дьиэ чэпчэки ыстаал конструкциянан таҥыллыбыт уонна истиэнэтэ аныгылыы «сэндвич» диэн ааттанар панельнай матырыйаалынан оҥоһуллубут. Тутуу барыта 118,5 мөл.солк. харчыга тэҥнэһэр. Сылын аайы киирэр дьиэлэр тутуулара, үөһэ этиллибитин курдук, тупсарыллан, киэркэйэн иһэллэр. Быйылгы дьиэ олохтоохторо Дьокуускай куорат курдук домофоннаахтар, дьиэҕэ киирии-тахсыы бэрээдэктээх буолуоҕа. Бу туһунан дьиэлээхтэргэ күлүүһү туттарыы үөрүүлээх түгэнигэр баһылык Петр Черемкин бэлиэтээтэ. Петр Николаевич хаарбах дьиэттэн көһөрүү бырагырааматынан тутуу манан тохтоон хаалбатын, сааскы ыйдарга улуус дьаһалтатын тутууга уонна архитектураҕа кылаабынай специалиһа Ирина Соркомова Москуба куоракка кэлэр өттүгэр барыахтаах үлэни ситиһиилээхтик көмүскээн кэлэригэр эрэнэрин иһитиннэрдэ. Онон 2019-2020 сылларга саҥа дьиэлэр салгыы тутуллуохтара.

Өр сылларга эргэ хаарбах дьиэлэргэ олорбут дьон саҥа дьиэҕэ киирэр үөрүүлэрин мустубут дьон тэҥҥэ үллэһиннилэр, саҥа дьиэ аһыллыытын сиэрин-туомун СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Ирина Николаевна Слепцова ыытта, аал уоту оттон арчылаата, арыылаах алаадьынан күндүлээтэ, сылгы сиэлинэн сыт таһаарда, дьиэлээхтэргэ саҥа тутуу үйэлээх буоларыгар алҕаата. Салгыы кини бары мустубут дьону олунньу ый саҕаламмытынан, саха итэҕэлинэн Одун Хаан ыйынан алгыс тылы иҥэрэр сиэри-туому оҥордо.

Саҥа дьиэҕэ көһөн киирэр дьон аатыттан Х.П. Кривошапкина тутааччыларга, оройуон, өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар махтал тылларын эттэ. Кини дойду Правительствота дьон туһугар кыһамньытын чопчулаан бэлиэтээтэ. Саҥа дьиэ олохтоохторугар «Дьиэбитин бары кыһанан тутуохпут, сырдык-ыраас, аныгылыы тутуулаах дьиэҕэ киирэрбититтэн улаханнык үөрэбит, саҥа дьиэбит дьол уйата буолуохтун», – диэн санаатын тиэртэ. Саҥа дьиэҕэ киириэхтээх дьон кыттыһан үөрүүлэрин биллэрдилэр.

Аны аҕыйах хонугунан өссө маннык толору хааччыллыылаах үс этээстээх дьиэ олоххо киирэрин атын көһөөччүлэр долгуйа кэтэһэллэр.

Мустубут дьоҥҥо улуус баһылыга П. Н. Черемкин, Муома национальнай нэһилиэгин дьаһалтатын баһылыга А. В. Андреев, дьиэни тутууга үлэлэспит прораб С. П. Эляков саҥа дьиэ үлэҕэ киирбитинэн истиҥ эҕэрдэлэрин тиэртилэр.

Ньурбаҕа хаарбах дьиэттэн дьону көһөрүү бырагыраамата туолла

«Хаарбах уонна саахалланар туруктаах дьиэлэртэн дьону көһөрүү» өрөспүүбүлүкэтээҕи аадырыстаммыт тосхол чэрчитинэн Ньурба к. быйылгы 4 бүтэһик дьиэни үлэҕэ киллэрдилэр. Бу 2014 сыллааҕы түһүмэх эбийиэктэрэ.


Бу этиллибит тосхолунан Ньурба к. былааннаммыт 8 дьиэ барыта тутуллан бүтэн, дьон кыбартыыраларын күлүүһүн туттулар.

Ньурба к. Комсомольскай уул. 21-дии кыбартыыралаах 107 №-дээх, 109, 111 №-дээх дьиэлэрин уонна 19 кыбартыыралаах 111/1 №-дээх дьиэлэрин үөрүүлээхтик үлэҕэ киллэрии тэрээһинэ буолан ааста. Манна улуус баһылыга Àлексей Иннокентьев, Ньурба к. баһылыгын э.т. Николай Бурнашев, ИСУ салайааччыта Макар Семенов уонна «Легион-ГРК» ХЭТ гендириэктэрэ Дмитрий Копырин кыттыыны ыллылар. Түөрт дьиэ аалай лиэнтэтэ быһылынна, 79 ыал кыбартыыраларын күлүүһүн туттулар.

Бэлиэтээн эттэххэ, быйыл «Хаарбах уонна саахалланар туруктаах дьиэлэртэн көһөрүү»
өрөспүүбүлүкэтээҕи аадырыстаммыт тосхол чэрчитинэн Ньурба к. тутуллан үлэҕэ киллэриллибит 8 дьиэттэн 6-тын «Легион-ГРК» ХЭТ тутта.

Эһиилгиттэн бу тосхол өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн суотугар салҕанара күүтүллэр. Ньурба к. дьаһалтата манна анаан, эмиэ бу уулуссаҕа номнуо 2 дьиэ учаастагын аукционун ыытан бэлэмнээн олорор.

Ньурба куоратыгар «Кыталык» уһуйаан саҥа дьиэҕэ киирдэ

Ньурба к. Вертолетка микро-оройуонугар Комсомольскай уул. 117 №-дээх дьиэтигэр «Кыталык» уһуйаан саҥа дьиэтэ аһыллар тэрээһинэ алтынньы 26 күнүгэр ыытылынна. Дьыссаат дириэктэрэ Л.Г.Саввиноваҕа дьиэ символическай күлүүһүн туттардылар. Аалай лиэнтэ кырылынна. 


«Кыталык» уһуйаан саҥа дьиэтэ чааһынай-судаарыстыбаннай тэҥҥэ үлэлээһин бэрээдэгинэн тутулунна. Дьиэ бастакы этээһэ бүтүннүү оҕо саадыгар анаан атыылаһыллыбыт. Иэнэ — 600 кв. м. Олус тупсаҕайдык, сиэдэрэйдик оҥоһуллубут, миэбэллэринэн хааччыллыбыт.

Тутааччы А.А.Васильев: «2016 с. муус устар ыйтан Комсомольскай уул. 117 уонна 119 №-дээх дьиэлэрин тутуута саҕаламмыта. Бастакы дьиэ 60 миэстэлээх дьыссаат уонна 16 кыбартыыралаах олорор дьиэ быһыытынан бырайыактаммыта, оттон иккис дьиэтэ 31 кыбартыыралаах. «Эргэ уонна саахалланар туруктаах дьиэлэртэн көһөрүү» бырагыраама суотугар үбүлэннэ, онон уопсайа икки дьиэҕэ 38 кыбартыыра анаммыта. 2016 с. сыбаайатын түһэрэн, холлоҕоһу бастакы этээстэрин бүтэртээбиппит. Быйыл кулун тутар ыйтан саҕалаан, балаҕан ыйыгар бүтэрбиппит. Балаҕан ыйыттан итиитин уонна уотун технологическай холбооһунугар сүүрэн-көтөн, «Якутскэнерго» АК-ны уонна «СӨ ОДьКХ» ГУП-у ыксатан, бэҕэһээ эрэ — алтынньы 25 күнүгэр уоппут бастайааннай холбонно», — диэтэ.

Улуус дьаһалтатын уонна улуус Сүбэтин быһаарыытынан саҥа тутуллубут дьиэ бастакы этээһигэр оҕо тэрилтэтскэ тутарга быЇаарыы ылыллыбыта. Бу кэпсэтиитэ уонна бырайыактааЇына 2015 с. барбыта. Ол ситэн бу дьиэ тутуллан киирдэ.

Бу күн Комсомольскай уул. 117 уонна 119 №-дээх дьиэлэрин кыбартыыраларын хаһаайыттарыгар күлүүстэрин туттарыы буолла. Тулаайах оҕолору дьиэнэн хааччыйыы бырагырааматынан 4 тулаайахха, «Эргэ уонна саахалланар туруктаах дьиэлэртэн көһөрүү» тосхолунан 38 дьиэ кэргэҥҥэ уонна бэйэлэрин үптэринэн кыбартыыра атыыласпыт 2 киһиэхэ бэлиэ түгэн тосхойдо.

Бу икки дьиэни олохтоох тутааччылар, «Региональнай сайдыы» ХЭТ үлэһиттэрэ технадзор хонтуруолунан хаачыстыбалаахтык туппуттарын, олорор дьиэлэр кэмигэр, түргэнник киирбиттэригэр уопуттаах салайааччы М.С.Семенов оруолун улуус баһылыга А.М. Иннокентьев бэлиэтээтэ. Дьон дьиэлэрин харысхаллаахтык көрөн-истэн олороллоругар эттэ.

М.С.Семенов: «Бу бырагыраама 2012 с. оҥоһуллубута. Дьиҥнээх хара үлэтин улуус дьаһалтатын иһинэн тутуу управлениета ыыппыта. Управление оччотооҕу салайааччыта С.П.Егорова 2012 с. Москваҕа тиийэн көмүскээбитэ. Бырагырааманан барыта 239 ыал саҥа дьиэҕэ киирэн олорор. Бу биһиги судаарыстыбабыт дьонун туһугар кыһамньытын бэлиэтэ буолар», — диэтэ.