Метка: Учууталлар династиялара

Тааттаҕа олохсуйбут Андросовтар учуутал династиялара үйэлэри ситимниир

Баайаҕа нэһилиэгэр от ыйыгар бэрт сэргэх, сонун тэрээһин ыытылынна. Ааттара кыһыл көмүс буукубаттан суруллар учууталлар: Семен Константинович Андросов төрөөбүтэ 100, кини кэргэнэ Марина Александровна Андросова төрөөбүтэ 95 сылларыгар анаммыт тэрээһини оҕолоро, сиэннэрэ, аймахтара көҕүлээтилэр.

Нэһилиэк былыргыттан тумус туттар дьоно Семен Константинович уонна Марина Александровна Андросовтар Баайаҕа Томторун үөрэҕин кыһатын устуоруйатыгар учуутал, уһуйааччы, иитээччи, салайааччы быһыытынан дьоһун миэстэни ылбыттара, дьон-сэргэ өйүгэр-санаатыгар умнуллубат үйэлээх өйдөбүлү хаалларбыттара. Төрүттэммитэ 145 сыл буолбут Баайаҕа нэһилиэгин, Таатта (Алексеевскай) орйуонун ыччата Үрдүккэ, Сырдыкка, Кэрэҕэ тардыһыыларыгар, олоххо дабайыыларыгар суолдьут сулус буолбуттара, киэҥ аартыгы арыйбыттара.

Идэлэринэн уонна улахан дьиэ кэргэн ийэтэ, аҕата буолан туран, Семен Константинович уонна Марина Александровна төрөөбүт дойдуга сөҕүрүйбэт тапталы, үлэ киһитигэр ытыктабылы, ситиһииттэн үөрүүнү иҥэринэргэ, үчүгэйи, кэрэни үрдүктүк тутарга үөрэнээччилэрин, оҕолорун ииппииттэрэ-үөрэппиттэрэ күн бүгүн махталынан ахтыллар.

Оҕолоро Владимир, Зинаида, Агафья, Александр, Валентина, балтылара Розалина Ивановна биһиктэрин ыйаабыт, кииннэрин түһэрбит Баайаҕаларын кытта сибээһи быспаттар, ханна да олордоллор, үлэлээтэллэр, сырытталлар «Мин Баайаҕабын!» диэн киэн тутта этэллэр. Төрөппүттэрэ эркээйи охсубут суолларын кэҥэтэн, дириҥ ис хоһоонноон, 2007 сылтан Семен Константинович, Марина Александровна, Ксения Александровна Андросовтар ааттарынан «Биһирэбил бириэмийэлэрин» нэһилиэк социальнай-экономическай сайдыытыгар үлэлэрин, ыччаты иитиигэ-үөтиигэ кылааттарын киллэрэр бастыҥ ыаллар, тыа сирин сайдыытын урууллуур дьиэ кэргэттэр ылаллара үтүө үгэскэ кубулуйда.

Маннык үрдүк Бэлиэни ылбыт ыалларын Николай Яковлевич, Екатерина Дмитрьевна Белолюбскайдар, Афанасий Михайлович, Ксения Николаевна Поповтар, Илья Васильевич, Зоя Романовна Луковцевтар, Афанасий Афанасьевич, Марианна Семеновна Башариннар, Василий Васильевич, Розалия Николаевна Хатылаевтар, Гаврил Гаврильевич, Галина Иннокентьевна Неустроевтар, Семен Прокопьевич Винокуров, Июлия Николаевна Скрябина дьиэ кэргэттэрэ, Павел Павлович, Матрена Николаевна Андросовтар, Борис Федорович, Федора Борисовна Неустроевтар, Петр Борисович, Екатерина Николаевна Апросимовтар буолаллар. Быйылгы үбүлүөйдээх тэрээһин «Биһирэбил бэлиэтин» стипендиятын Дмитрий Дмитрьевич уонна Зоя Иннокентьевна Андросовтар тутан үөрдүлэр.

Семен Константинович уонна Марина Александровна олорбут олохторо, үлэлээбит үлэлэрэ оҕолоругар, сиэннэригэр анаммытын, үтүө үтүөнэн төлөнөрүн бу кэмҥэ үчүгэйдик өйдөөтүбүт. Бу тэрээһиҥҥэ кытта сылдьан, Борис Федорович-Мандар Уус: «Эн бэйэҥ ааккынан, үлэҕинэн, олоххунан кэскилгин, олоххун түстүүгүн, оҥороҕун. Онон ааккытын үрдүктүк тутуҥ» диэн дириҥ, улаҕалаах, бөлөһүөктүү этиитин өйдөөн кэллим.

Семен Константинович уонна Марина Александровна Андросовтар Баайаҕа, Уус Таатта, Ытык Күөл оскуолаларыгар үлэлээн, бу нэһилиэктэр сайдыыларыгар бүтүн олохторун анаабыттара. Бэйэлэрин идэлэригэр оҕолорун, сиэннэрин, хаан аймахтарын уһуйан, РСФСР үөрэҕириигэ туйгуна, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала Семен Константинович Андросов педагогическай династияны төрүттээбитэ. Бүтүн династия ыстааһа 640 сылга тэҥнэстэ. Андросовтар учуутал династияларын бэрэстэбиитэллэрэ утуму кэҥэтэн, республика араас улуустарын оскуолаларыгар араас идэлээх учууталларынан, иитээччилэринэн, уһуйааччыларынан үлэлииллэр.

Бу ураты дириҥ ис хоһоонноох тэрээһин өрөгөй чааһынан «Учуутал династията» бэлиэни туттарыы буолла. Бэлиэни туттулар СР үөрэҕин үтүөлээх үлэһитэ, ССРС, РСФСР үөрэҕириигэ туйгуна, Таатта улууһун Бочуоттаах гражданина Андросова Татьяна Игнатьевна, РСФСР үөрэҕириигэ туйгуннара Габышева Анна Аммосовна, Молонов Владимир Дугарович, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала Потапова Розалина Ивановна, СР үөрэҕириигэ туйгуннара Андросов Владимир Семенович, Матвеев Иван Петрович, СР култуураҕа туйгуна Андросов Петр Петрович, учууталлар Габышева Светлана Валентиновна, Сивцева Саргылана Валентиновна, Слепцова Мария Афанасьевна, Слепцова Елена Владимировна, Андросова Ксения Александровна, Андросов Семен Дмитрьевич, Андросова Фекла Семеновна.

Семен Константинович географ, Марина Александровна история учууталлара буолан, нэһилиэктэрин устуоруйатын үөрэтиигэ, бастакы кыраайы үөрэтэр мусуойу аһыыга аан аспыт дьон буолаллар. Бу сүҥкэн суолталаах саҕалааһыны бырааттара, саха тылын уонна литературатын учууталынан сааһын тухары төрөөбүт Баайаҕатын оскуолатыгар үлэлээбит Поликарп Александрович, кийииттэрэ, оскуола пионер-баһаатайынан, Ленинскэй хос, кэлин оскуола, нэһилиэк мусуойун сэбиэдиссэйинэн эмиэ сааһын тухары үлэлээбит Татьяна Игнатьевна салҕаан, республикаҕа, Россия араас муннуктарыгар да биллэр үлэлээх мусуой оҥорбуттара. Бу утуму билигин нэһилиэк мусуойун салайааччытынан үлэлиир, Баайаҕа бастыҥ кийиитэ буолбут, сааһын тухары нуучча тылын уонна литературатын учууталынан Баайаҕа орто оскуолатыгар үлэлиир Галина Иннокентьевна Неустроева салгыыр. Бу бэлиэ тэрээһин кэмигэр олохтоох орто оскуола педагогическай Сэбиэтин быһаарыытынан мусуойга Андросовтар учуутал династияларын аата иҥэрилиннэ. Дьэ, бу дьиҥнээх сүдү суолталаах саҕалааһыны билинии уонна үрдүк сыанабыл буолар.

Таас оскуолабыт таһын көстүүлээх өттүгэр учуутал династияларга, дьиэ кэргэттэргэ аналлаах «Учууталга сүгүрүйүү» аллея быйыл саас аһыллыбыта. Манна бастакынан стеллаҕа өйдөбүнньүк бэлиэни Андросовтар астылар.

Оҕолор уонна сиэннэр аҕаларын, эһэлэрин Семен Константинович, ийэлэрин, эбэлэрин Марина Александровна чиэстэригэр киэҥ түһүлгэни төрүттээтилэр, аймахтарын, ытык кырдьаҕастарын түмтүлэр, сандалы тула олорон сэһэргэстилэр, ырыаны-тойугу оройуттан туттулар. Бу ис сүрэхтэн, истиҥ санааттан, дууһаттан тэриллибит тэрээһин кэрэ кэпсээн, уос номоҕо буолан уһуннук иһиллиэҕэ.

Семен Константинович уонна Марина Александровна Андросовтар сырдык мөссүөннэрэ, үтүө бэйэлэрэ оҕолорун, сиэннэрин, аймахтарын, биир дойдулаахтарын өйдөрүгэр-санааларыгар Учуутал, Патриот, Гражданин быһыытынан үйэлэргэ хаалыахтара, өлбөт үйэлэниэхтэрэ.

Тааттаҕа бастыҥ ыччаты уһуйааччыны быһаардылар

А.Е.Мординов аатынан Тааттатааҕы лицейгэ кулун тутар 14 күнүгэр 2017 сыл бастыҥ учууталын уонна оҕо саадын иитээччитин быһаардылар. Үөрэх-иитии үлэһиттэрин улуустааҕы куонкуруһа сыл аайы ыытыллара, үлэ ис хоһооно саҥардылларыгар, саҥа технологиялары олоххо киллэриигэ, уопуту түмэн биир идэлээхтэригэр тарҕаталларыгар туһалыыр. 

Куонкурус чэрчитинэн аһаҕас уруоктар, дьарыктар, маастар кылаастар ыытылыннылар. Күрэхтэһээччилэр «Педсоветка» кытыннылар, үөрэхтээһини тэрийиигэ бырайыагы көмүскээтилэр. Биир күннээх киирсиигэ учууталларга 12, оҕо саадын иитээччилэригэр 9 киһи кытынна.

Түмүккэ «2017 сыл бастыҥнарынан» учууталларга Тааттатааҕы лицей английскай тылга учуутала Анастасия Тарасенко, оҕо саадын иитээччилэригэр «Чуораанчык» оҕону сайыннарар Киин-оҕо саадын муусукаҕа иитээччитэ Акулина Аржакова буоллулар. Кинилэр өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустарга кыттыахтара.

Анастасия Юрьевна кыра кылаастан английскай тылы сөбүлээн, анаан дьарыктанан СГУ омук тылын факультетын английскай тыл салаатыгар ситиһиилээхтик үөрэнэн, А.И.Софронов-Алампа аатынан Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолатыгар үрдүк таһаарыылаахтык уонча сыл учууталлаабыта.

Акулина Владимировна оҕолорго муусуканы истэр, ыллыыр, араас инструменнарга толорор дьоҕуру сайыннарыыга айымньылаахтык, дьаныардаахтык үлэлиир. «Музыка для всех» өрөспүүбүлүкэтээҕи бырайыагынан ситим бырагыраама оҥостон үлэлиирэ кини үтүө түмүктэрдээх буолуутугар олук буолла.

«2017 сыл Учуутала» куонкурус үрдүкү наҕараадатын Уус Таатта орто оскуолатыгар уһуннук пионер-баһаатайынан, учууталынан үлэлээбит, педагогическай үлэ бэтэрээнэ К.П.Колодезникова, кини кыыһа, И.П.Жегусов аатынан Тааттатааҕы гимназия дириэктэрэ А.Г.Гуляева туттардылар.

Номинацияларга «Бастыҥ учуутал» аатын Н.Н.Слепцова, Тааттатааҕы гимназия математикаҕа учуутала ылла. «Методист-учуутал» аатын А.К.Татаринова, Тыараһа орто оскуолатын математика учуутала, «Уруогу бастыҥ ыытааччы учуутал» аата Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолатын математикаҕа учууталыгар С.Е.Винокуроваҕа ананна. «Бастыҥ маастар-кылааһы» Ытык Күөл 2-с №-дээх орто оскуолатын алын сүһүөх кылаас учуутала М.С.Таппырова ыытта. «Дьон иннигэр бастыҥ тыл этээччи» аатын Туора Күөл орто оскуолатын географияҕа учуутала Н.П.Васильева, «Төрөөбүт тылы иҥэрээччи» аатын Чычымах орто оскуолатын физкультураҕа учуутала Н.М.Исаков ыллылар.

Оҕо саадтарын иитээччилэригэр С.П.Халыева (Харбалаах) 1-кы, Н.С.Павлова («Солнышко» о/с) 2-с, П.Н.Петрова («Сулусчаан» ОСК-о/с) 3-с миэстэлэргэ таҕыстылар.

Бириистэри олохтоох педагогическай династияттан, итиэннэ Дьокуускайдааҕы авиапорт начальнига Н.А.Местников туруорбуттарыгар үөрэҕирии улуустааҕы салалтата улахан махталын биллэрэр.

Кулун тутар 16-17 күннэригэр улуус 5 эдэр учуутала илин эҥэр улуустар учууталларын куонкурустарыгар кыттан кэллилэр. А.А.Егоров, Тыараһа орто оскуолатын история уонна обществознание учуутала, А.В.Аржаков, Уолба орто оскуолатын информатика уонна ИКТ учуутала, А.М.Толстяков, Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолатын нуучча тылын уонна литературатын учуутала, Я.М.Егорова, Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолатын национальнай культура учуутала, А.И.Нестерова, Чымынаайы орто оскуолатын алын сүһүөх кылааһын учуутала.