Чөркөөх ыччата сайдарыгар пуонда тэрилиннэ

321

Ытык Чөркөөх сиригэр  саха норуотун улуу сирдьитэ Таатта уола Дьаралыктыйа Былатыан-Платон Алексеевич Ойуунускай айар үлэтин 100 сылыгар ананан,  кэскиллээх дьыала түстэннэ.


Халамнаайыга эбэҕэ сүгүрүйүү үтүө үгэһэ саҕаланна. Бу сааскы, ылааҥы күн 1936 сыллаахха суруллубут, 2004 сыллаахха Виталий Власов бырайыагынан скульптор Василий Сивцев оҥоруутунан монумент туруоруллубут. «Оҕо куйуурдуу турара» айымньы СӨ үтүөлээх бырааһа, медицинскэй наука доктора, Таатта улууһун бочуоттаах олохтооҕо Егор Егорович Борисов  көҕүлээһининэн үһүс тыыннанан, 2012 сылтан  Чөркөөх ыччаттарын сайдыыларыгар сыалланан пуонда тэрилиннэ. Пуонда харчытынан федеральнай трасса кытыытыгар кафе аһылынна.

«Оҕо куйуурдуу турара»пуонда бырайыагын  ааптара, көҕүлээччитэ, Чөркөөхтөн төрүттээх Егор Егорович Борисов доҕорунаан, эмчит Андрей Первозваннай орденын кавалера, улахан учуонай, биологическай наука доктора, медицинскэй наука кандидата, аан дойду таһымнаах тибетскэй медицина доктора Басаан Сурены илдьэ кэлбитэ эмиэ сонун уонна кэрэхсэбиллээх буолла. Кинини кытта кэпсэтиигэ Чөркөөххө 21 төгүл кэлэ сылдьыбытын, арчылыырын, бу сир олус кэскиллээх, үчүгэй сир диэн эппитин эһиэхэ тиэрдэбин.

Тэрээһин кыттыылаахтарын ахтыыларыттан биллэххэ, бу пуондаҕа үлэ улуус биир тумус туттар киһитэ, ытыктабыллаах Николай Николаевич Тулааһынап  Октябрьскай нэһилиэккэ баһылыктыы олорор кэмиттэн саҕаламмыт. Пуонда Чөркөөхтөн төрүттээх ыччаттар олоххо суолларын булунууларыгар көмө буолар аналлаах. Манна даҕатан, СӨ бастакы бэрэсидьиэнэ Михаил Ефимович Николаев «Народная выручка для образования» диэн ааттаах национальнай бырагырааманы үлэлэппитэ. Ол бырагыраама чэрчитинэн тэрилтэлэр, биирдиилээн дьоннор, нэһилиэктэр талааннаах оҕолору үптээн-харчылаан үөрэттэрэллэрин туһунан суруллубута. Егор Егорович санаатын үллэстэригэр этэн аһарбытыныы «харчы бэрт түргэнник бүтэр айылгылаах». Ол иһин, үп-харчы куйуурдана турар гына кафе-остолобуой оҥоһуллан, федеральнай суол кытыытыгар турар буолан, айанньыттарга тус сыалланан үлэлии турар. Дьиэҕэ киирээти кытта икки өттүгэр тус-туспа итэҕэллэргэ анаммыт хостордоох: православнай  уонна саха итэҕэллээхтэргэ. Айанньыттар сылаас, минньигэс аһы аһаан, сынньанан, бэйэлэрин итэҕэллэринэн бөҕөргөтүнэн салгыы айан суолугар туруналларыгар алгыс ылан барыахтаахтар. «Дьиэ бырайыагын биир дойдулаахпыт Семен Семенович Бурцев оҥорбут. Пуондаҕа бастакынан үбү-харчыны итэҕэйэн укпут дьоннорунан убайдыы-бырааттыы Даниловтар, норуокка биллэллэринэн Джуровичтар, Анна Дмитрьевна Сергеева, «Даймонд-Клиник» дириэктэрэ Валерия Спиридоновна Ли, Чөркөөхтөн төрүттээх Валентина, Татьяна Ефимовна Слепцовалар, Чөркөөх үлэлээн иитиллээччилэрин биир күннээх хамнастара уонна Егор Егорович тус бэйэтин кылаата улахан оруолу ылбыттар. 2014 сылтан Октябрьскай нэһилиэк баһылыга Михаил Геннадьевич Аржаков солбуйааччыта Дмитрий Терентьевич Охотинныын Чөркөөх ыччаттарынан ситэттэрэн, кинилэри үлэҕэ тардан, билигин бу кафены кэргэннии Мария, Дмитрий Охотиннар салайан үлэлэтэ тураллар.

Тэрээһин саҕаланыытыгар  Халамнаайы  эбэҕэ  оскуола үөрэнээччитэ Максимилиан Решетников салайааччыта М.П.Яковлева үөрэтиитинэн  Платон Алексеевич Ойуунускай   «Оҕо куйуурдуу турара» айымньытын  аахта, кэлбит ыалдьыттары долгутта.

Маннык пуонда Таатта улууһугар бастакынан тэрилиннэ диэтэхпинэ сыыспатым буолуо.  Үтүө дьыала салҕанарыгар киһи саарбахтаабат. Ыраата барбакка, А.И.Софронов-Алампа аатынан 1 №-дээх Ытык Күөл орто оскуолатыгар соторутааҕыта учуутал Васильева Анна Петровна сырдык аатыгар оҕолоро оскуолаҕа нуучча тылын уонна литературатын кабинетын бэлэхтээбиттэрэ да элбэҕи этэр. Бу буолуо этэ, биһиги биир дойдулаахтарбыт өрөөбүт дойдуга тапталларын туоһута, талааннаах ыччаппыт сайдарыгар кылааттарын киллэрсиилэрэ. Саха норуодунай суруйааччыта, П.А.Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Семен Андреевич Попов-Сэмэн Тумат «Орто дойду олоҕо махталынан төлөбүрдээх үтүө сиэрдээх» диэн эппитэ бу түгэҥҥэ сөптөөх.

Тэрээһин кыттыылаахтара Егор Егоровичка кэскиллээх дьыаланы көҕүлээн, атаҕар туруорбутугар махтаннылар. Олохтоохтор кафе арендатыттан киирбит үп тус сыалынан үлэлииригэр анал хамыыһыйанан быһаарарга бэтэрээн үлэһиттэртэн сүбэ, сорудах ыллылар. Оттон СӨ үтүөлээх бырааһа, медицинэ наукатын доктора Егор Егорович Борисов  биир дойдулаахтарыгар 60 сааһын туолбутунан кэрэ бэлэх оҥорбуттарыгар махтанна уонна  ыччаттар махталларынан кини дууһалыын байарын бэлиэтээн эттэ.