Тапталлаахтар күннэригэр улуус киинигэр икки саҥа дьиэ кэргэн эбилиннэ. Эдэрдэр олохторун бииргэ холбуур баҕаларын сокуонунан бигэргэттилэр. Бу долгутуулаах күн мин эдэр ыаллары көрсөн кэпсэттим.
Бастаан кэпсэппит эдэр ыалбынан Светлана, Иван Стручковтар буоллулар. Эдэр дьиэ кэргэн баһылыга Иван Баһаарынай чаас үлэһитэ, Светлана Дьарҕаалаах орто оскуолатын саха тылын уонна литературатын учуутала. Кинилэр 2014 сыллаахха ахсынньы 22 күнүгэр редакция Айар дьиэтигэр, бэйэлэрин наадаларынан киирэ сылдьан, соһуччу көрсөн билсиспиттэр. Иккиэн маҥнайгы көрүүттэн таптал уотугар умайан сүрэхтэрин холбуурга, өрүү бииргэ буоларга бигэтик сананан, быйыл олунньу 14 күнүгэр кэргэннии буолбуттарын туһунан туоһу суругу туттулар. Бу күн Светланаҕа хас да суолталаах буолла. Саха тылын учуутала кыыс Айар дьиэҕэ аналын көрсөр, Ийэ тыл уонна Тапталлаахтар күннэригэр Ванятынаан олохторун холбууллар.
Иккис эдэр ыал – Күннэй, Григорий Потаповтар. Гриша хоһоон суруйар, ырыа айар, Дьөһөгөй оҕотун — саха сылгытын көрөр-истэр, тыаттан арахпат туруу үлэһит, сэмэй уол. Күннэй кыталык курдук үҥкүүлүүр. Былырыын үөрэҕин бүтэрэн дойдутугар, таптыыр доҕоругар кэлбитэ. Кинилэр оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан доҕордоспуттар. Онтон ыла куруутун бииргэлэр. Бииргэ устудьуоннаан, бииргэ тыаҕа сайылаан сылдьалларыттан үөрэллэр.
Айсана, Алексан Аммосовтар барытыгар көхтөөх, талааннаах ыччаттар. Кинилэри билбэт киһи улууска суоҕа буолуо. Алексан киин балыыһа рентгенолога, Айсана федеральнай казначейство тутаах үлэһитэ. Кинилэр 2011 сыллаахха олунньу ыйга Дьааҥы улууһун ыччата ыаллыы Эбээн-Бытантайга гастроллуу кэлэ сырыттаҕына көрсүбүттэр. Өссө устудьуоннуу сылдьан Алексаны Айсана дьүөгэтэ сөбүлүү көрбүт. Физкультурник дии санаабыттар. Алексан наһаа сэмэй буолан, кыбыстан төрүт чугаһаабат эбит. Онуоха Айсана үҥкүүлэргэ, биэчэргэ көрө түстэ эрэ, уол болҕомтотун дьүөгэтигэр тардаары, «алҕас» кэтиллэ сатыыр буолбут. Дьылҕалара кинилэри көрсүһүннэртиэн ким таайбыта баарай. Айсана кэпсиир: «Дьэ, гастроллуу кэлбит дьоҥҥо киэһэ «Любовь с первого взгляда» оонньуу буолла. Саккырыыртан уолаттар үһүөлэр. Дьааҥы кыргыттара эмиэ үһүөбүт. Алексан онно баар. Мин кини диэки көрө сатыыбын да, киһим мин диэки туох да иһин көрбөт. Санаабар наар анараа кыргыттары эрэ көрөр. Онон адьас мэлийдим дии саныыбын. Аны тохтобул кэмигэр, кыттаачылартан биир уол кэлэн: «Эн миигин талаар, онтон мин эйигин талыам», — диэтэ. Онуоха мин Алексан атын кыыһы талла быһыылаах диэн, били уолум этиитин ылынабын. Түмүккэ Алексан миигин талбыт этэ. Киэһэ дискотекаҕа кинини кытта билсэрдии сананан, ох курдук оҥостон тиийбитим баара, уолбут алта кыыһы кытта үҥкүүлүү сылдьар. Аны дьүөгэм биир уолу сөбүлүү көрбүт мучумааныгар, киһибин куоттаран кэбистим. Кэлин билбитим, «Суһал көмөҕө» үлэлиир буолан, вызовка барбыт уонна кэлбэтэх. Ол курдук, билсибэккэ Баатаҕайдаабыппыт. Тиийэн Майя диэн дьүөгэбэр хайдах курдук куоттаран кэмсиммиппин сонньуйан, санаарҕаан аҕай олорон кэпсээтим. Онно кыыһым кини төлөпүөнүн ньүөмэрин биэрдэ. Мин соһуйдум да, үөрдүм да. Онон бэйэм эрийэн билсэммит, бу үс оҕолоох, эйэлээх дьиэ кэргэн буолан олоробут. Эдэр ыччаттар, тапталгытын харыстааҥ, тапталгыт туһугар туохтан да иҥнимэҥ. Биирдэ бэриллэр олоххо сир дьолун толору билэргитигэр, таптааҥ уонна таптатыҥ! »
Ийэни-аҕаны таптыыртан ураты иэйии эйигин кустуктуу кууһар, аҥардас биир көрүүттэн санааҥ көнньүөрэр, ыра санаа эйгэтигэр уйдараҕын. Бу аата таптал диэн ааттанар иэйии бастакы илдьиттэрэ эйиэхэ биллэллэр. Бастакы таптал – чап-чараас, ып-ыраас, килбик-сэмэй иэйии. Үйэлээх таптал буолан умайан күлүбүрүө эбэтэр умуллуо-уостуо. Ол эрээри долгуйбут, кыбыстыбыт, кэтэспит, хомойбут уонна үөрбут, оннооҕор кэлэйбит санааларыҥ олоҕуҥ устата сырдык ахтылҕан буолуохтара.