Метка: Аҕа оруола

Бүлүү улууһугар “Аҕа үөрэҕэ ” сонун бырайыак үлэлээн эрэр

Егор Дашевскай директордаах сааһын ситэ илик оҕолору реабилитациялыыр “Кэнчээри” киин уонна Юрий Тутукаров салайааччылаах “Бүлүү улууһун Аҕаларын сэбиэтэ” бииргэ түмсэн, сүбэлэһэн, “Аҕа үөрэҕэ” сонун бырайыагы толкуйдаан олоххо киллэрдилэр.

Егор Дашевскай кэпсээбитинэн, бырайыак сүрүн ис хоһоонунан аҕалара суох дьиэ кэргэҥҥэ иитиллэр уолаттарга дьиҥнээх эр киһи хайдах буолуохтаах холобурун көрдөрүү, үлэҕэ, булка, балыктааһыҥҥа, спордунан дьарыктаныыга сыһыарыы, төрөөбүт дойдубут айылҕатын харыстааһыҥҥа, саха, атын омуктар культураларын ытыктааһыҥҥа, уопсастыбаҕа сылдьыыга, чөл олоҕу тутуһууга эрдэттэн үөрэтии буолар. Ол инниттэн “Кэнчээри” киин уонна Аҕалар сэбиэттэрэ оҕолорго аналлаах араас тэрээһиннэри от ыйын 10-17 күннэригэр ыыттылар.

10-12 саастаах 10 уолу түмэн, “Кэнчээри” киин базатыгар үөрэтттилэр, кинилэргэ анаан маастар-кылаастары ыыттылар. Оҕолор куорат тэрилтэлэрин үлэлэрин билистилэр, музейга, кинотеатрга, кырдьаҕас куорат ытык-бэлиэ сирдэригэр экскурсияҕа сырыттылар.

Бастакы күн уолаттар “Бүлүү улууһун Аҕаларын сэбиэтин” кыттыылаахтарын кытта көрүстүлэр. Сэбиэт бэрэссэдээтэлэ Юрий Тутукаров саҥа бырайыак туһунан билиһиннэрдэ, сүрүн сыалларын кэпсээтэ, түмсүү атын кыттыылаахтара эр киһи хайдах буолуохтааҕын, олоххо үөскүүр түгэннэри холобурдаан быһаардылар.

Иккис күннэрин уолаттар “Полиция үлэһитин” идэтин кытта билсиигэ анаатылар. Саастарын ситэ илик оҕолор инспекцияларын старшай инспектора Светлана Петрова полиция отделыгар сырытыннаран үлэни билиһиннэрдэ, уолаттар полиция сулууспаларын үлэлэрэ уратылаахтарын көрдүлэр, начальник эбээһинэһин быстах кэмҥэ толорооччу Гаврил Кырбасов сокуоннары кэпсээтэ, полиция үлэтин билиһиннэрдэ. Бу күн уолаттар тиргэ пневматическай саанан сыал ытыалаатылар, полиция үлэһиттэрэ туттар бэстилиэттэрин, автоматтарын уо.д.а. көрдүлэр. Күн иккис аҥарыгар ГИБДД-га сылдьан хайдах үлэлииллэрин, суол быраабылаларын билистилэр.

Үһүс күннэригэр уолаттары норуот маастара, Бүлүү уустарын түмсүүтүн салайааччы Иннокентий Акимов Хомустаахха “Уус түһүлгэтигэр” сырытыннаран тимири уһаарыыны, араас тэрили, хомуһу, быһаҕы оҥорууну кэпсээтэ. Уолаттар сибэкки иһиттэрин уурар тимир олохтору оҥортоотулар, саха быһаҕын оҥорууга кытыннылар.

Төрдүс күн уолаттар Юрий Тутукаров салалтатынан экология боппуруостарын билистилэр, төрөөбүт айылҕаны харыстыырга үөрэннилэр. Виталий Афанасьев уолаттарга хайдах бултуулларын, балыктыылларын кэпсээтэ, саа араас көрүҥнэрин, манчыык, илим уо.д.а. көрдөрдө.

Бэһис күннэрин уолаттар “Быыһааччы” идэтигэр анаатылар уонна баһаарынай этэрээт үлэлиир сиригэр сылдьан туттар-быыһыыр тэриллэрин билистилэр, хас да маастар-кылаастарга үөрэннилэр.

Алтыс-сэттис күннэригэр уолаттар ыраах айаннаан сири-уоту көрөн туризмҥа үөрүйэхтэннилэр. Икки массыынанан Эйимҥэ тиийэн хоннулар, балаакка туруорарга, ас астыырга, уот отторго үөрэннилэр. Таарыйа Алыһардаах күөлүгэр балыктаатылар, кумах тукулааннары аан бастаан көрдүлэр.

Уолаттар “Аҕа үөрэҕэ” бырайыагы олус сөбүлээтилэр, сэргээн, өссө хаалыахтарын, бырайыак салҕаныаҕын баҕардылар.

Тэрийээччилэр саҥа бырайыак олоххо киирбитин, “Кэнчээри” киин уонна Бүлүү улууһун Аҕаларын сэбиэтэ уол оҕону иитиигэ сөптөх суолу тутуспуттарын бэлиэтииллэр.

Эбээн-Бытантайга «Мин аҕам — дьиэ кэргэн тирэҕэ!» күрэх түмүгэ таҕыста

Олохтоох «Бытантай уоттара» хаһыат эрэдээксийэтэ 2016 сыл муус устар 10 күнүттэн саҕалаан сыл устата кэриэтэ «Мин аҕам — дьиэ кэргэн тирэҕэ» диэн оскуола оҕолорун ортотугар суругунан уонна хаартысканнан куонкурус ыыттыбыт. Улуус үс нэһилиэгиттэн оҕолор аҕаларын, эһэлэрин тустарынан олус истиҥ тыллардаах, олус кэрэ хаартыскалардаах суруйуулара сыл устата хаһыаты киэргэттэ.

Хас биирдии суруйууга, балаһыанньа быһыытынан, аҕа, дьиэ кэргэн үтүө холобура — төрүт дьарыга, үгэстэрэ, сиэрэ-туома, оҕолорун үлэҕэ, булка уһуйуута, уһаныыга холобурдара киирэллэр.

Хоту сир уустук усулуобуйатыгар былыр-былыргыттан Аҕа, Эр киһи бултуур-алтыыр, булар-талар, дурда-хахха, өйөбүл буолар оруола ураты үрдүк таһымҥа турара, эрэллээх эркин, тулхадыйбат тутаах буолара. Бу күрэхпит сүрүн сыала — Аҕа буолуу үрдүк оруолун сөргүтүү, саҥа таһымҥа таһаарыы, оҕо хараҕынан ыал Аҕатын дьиҥ айылгытын арыйыы.

Аҕа бигэ тирэхтээх буоллаҕына ыал көмүскэллээх, чиҥ тирэхтээх, ыал олоҕо тускуллаах буоллаҕына, нэһилиэк туруктаах буолар, нэһилиэк туругуттан улуус уйгута түстэнэр.

Дьүүллүүр хамыыһыйа биир санаанан кэриэтэ Гран-при Кустуур орто оскуолатын үөрэнээччилэригэр Юлиана уонна Альберт Гороховтарга туттарарга быһаарда. Бу оҕолор аҕалара Михаил Ильич Горохов — физкультура учуутала идэлээх буолан нэһилиэк оҕолорун, бэйэтин оҕолорун тус холобурунан спортка, мас тардыһыытыгар утумнаахтык дьарыктыырын таһынан, сайын окко, кыһын булка илдьэ сылдьан уһуйан, дьиэ кэргэнинэн төрүт дьарыктарыгар — сүөһү иитиитигэр, дьиэ ис-тас үлэтигэр, сайынын сайылыктарыгар тахсаннар оттооһуҥҥа, балыктааһыҥҥа, сир аһын хомуйууга кытта сыһыаран үлэлэтэр буолан куонкурспут сыалыгар-соругар толору сөп түбэстэ. Бу чөл олохтоох эдэр ыал улууска буолар күрэхтэргэ барытыгар көхтөөх ыалларынан биллэллэр.

Бастаабыт үлэ Бүтүн Арассыыйатааҕы оҕо сынньалаҥ лааҕырыгар босхо путевканан наҕараадалныаҕа диэн эрэннэрэн турабыт. Улуустааҕы үөрэҕирии салайааччыта А.П.Степанов туруорбут сүрүн бирииһэ — Сочига оҕо лааҕырыгар 1 путевка (айанын ороскуотун төлөөн туран) Гороховтарга тигистэ.

Онтон «Бытантай уоттара» хаһыат туруорбут бириистэринэн наҕараадаланнылар:

1 степеннээх Диплом — Саккырыыр орто оскуолатын 3 кыл. үөрэнээччитэ Мартин Константинов;

2 степеннээх Диплом — Кустуур орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ Джулия, Надя, Аля Колесовалар;

3 степеннээх Диплом — Кустуур орто оскуолатын үөрэнээччитэ Вася Попов;

Анал ааттар:

«Бастыҥ сылгыһыт аҕалаах» Анал аат — Саккырыыр орто оскуолатын үөрэнээччитэ Алексана Ермолаева;

«Удьуор утумун оҕолоругар иҥэрэр аҕа» Анал аат — Саккырыыр орто оскуолатын үөрэнээччитэ Давид Другин;

«Мин аҕам — эрэллээх эркиммит» Анал аат — Саккырыыр орто оскуолатын үөрэнээччитэ Аннетта Старостина;

«Аҕам туһунан сырдыкөйдөбүл» Анал аат — Кустуур орто оскуолатын үөрэнээччитэ Аня Слепцова;

«Мин аҕам — дьаһаллаах аҕа» Анал аат — Дьарҕаалаах орто оскуолатын үөрэнээччитэ Слава Горохов.