Минобщество Якутии: Мужской алгыс в Доме Арчы не носит признаков религиозного культа

Материал ЯСИА «Мы не сектанты»: Кто и зачем проводит мужской алгыс в Доме Арчы вызвал большой общественный резонанс.  В социальных сетях люди спорят: якутские это традиции или новый религиозный культ. Некоторые даже увидели в обряде сходство с исламом. По этому поводу есть мнение и у заместителя министра развития институтов гражданского общества Афанасия Матвеева.


«Эти собрания — инициатива общественных организаций, которые привлекают мужское население Якутии к исконным традициям и знакомят их с обрядами. Делается это для сплочения народа вокруг традиционных верований. Причем, всё это идёт вне политики», — утверждает заместитель министра.

Он отметил, что подобные обрядовые мероприятия обретают популярность в районах республики: мужской алгыс проводится в Мегино-Кангаласском и Хангаласском улусах. При этом, Афанасий Матвеев подчеркнул, что собрания не относятся к религиозным движениям, а скорее носят ритуальный характер.

«Почему именно мужчины? Это традиционный подход, никаких радикальных моментов тут нет. Всё движение основывается на учении Владимира Кондакова  [духовный целитель, историк, профессор, доктор психологических и медицинских наук, писатель, поэт. Прим.ред]. и его книге «Аар Айыы Итэ5элэ». По сути, это сборник алгысов, то есть благословений. Все они несут мысль, что человеку необходимо жить в гармонии с природой и с другими людьми. Смутившая многих «молитва» в начале алгыса тоже имеется в этой книге», — объяснил он.

«Правительство республики в курсе. Мы не мешаем организаторам и работаем вместе. В качестве примера можно привести и ставший традиционным осуохай на площади Ленина», — резюмировал Матвеев.

Таатта спортсменнара Манчаары оонньууларыгар аттаннылар

Таатта улууһун сүүмэрдэммит хамаандата от ыйын 4 күнүгэр И.Г.Федосеев аатынан Тааттатааҕы оҕо спортивнай оскуолатыттан саҕалаан, Дьокуускайга алгыс кээстэрэн, Үөһээ Бүлүү улууһугар «Манчаары оонньуулара» спартакиадаҕа кытта айаҥҥа туруннулар. Бу туһунан спорду сырдатыыга айымньылаахтык үлэлиир, биһиги общественнай корреспондеммыт Анатолий Мурунов иһитиннэрдэ.


Тааттаҕа атаарыы сиэрэ-туома Игидэй нэһилиэгин ытык кырдьаҕаһа, тойуксут, алгысчыт Иван Иванович Токумов алгыһынан саҕаланна. Улуус баһылыгын солбуйааччы И.И.Потапов, улуус депутаттарын мунньаҕын бэрэссэдээтэлэ В.А.Охотин, улуус спорка кэмитиэтин салайааччыта Г.Г.Вырдылин, Тааттыныскай нэһилиэк баһылыга Е.И.Павлов спортсменнарга төрөөбүт дойдуларыттан күүс-уох ылан, үгүс ситиһиини эрэннэрэр айаҥҥа туруммуттарынан, үтүө санааларын этэн атаардылар.

Дьокуускайга Доҕордоһуу болуоссатыгар Өксөкүлээх Өлөксөй пааматынньыгар кини төрөөбүтэ 140 сылын бэлиэтээн туран, Тааттаттан төрүттээх дьон-сэргэ күүстээх, сымса, быһый дьоммутун дохсун ытыс тыаһынан эҕэрдэлии көрүстэ. Улахан киирсиилээх күрэхтэһиигэ атаарыы алгыһын биир дойдулаахпыт, Олоҥхо тыйаатырын дириэктэрэ Виталий Гаврильевич Власов ылыннарыылаахтык оҥордо. Хамаанда хас биирдии киһитигэр түөстэригэр иилиллэр Таатта ытык буорун туттардылар.

Спортсменнарга алгыс тылларын, эрэллэрин улуус баһылыга М.М.Соров, Ил Түмэн депутата Ив.М.Андросов, куораттааҕы таатталар ааттарыттан Инн.М.Андросов, спорт бэтэрээннэрэ, аан дойду 2 төгүллээх чемпиона И.С.Кочкин, салгыы П.С.Табунанов, Баайаҕа нэһилиэгин баһылыга Р.Р.Романов о.д.а. ис сүрэхтэриттэн тиэртилэр. Улуус хамаандата улахан күрэхтэһиигэ барыыта маннык тэрээһиннээхтик ыытыллыбытын элбэх киһи астына бэлиэтээтэ.

Харда тылы Манчаары оонньуутун урукку чемпиона, спорт маастара, хамаанда капитана Григорий Массаев долгуйан туран эттэ уонна улуус баһылыгар М.М.Соровка анал форманы туттарда. Уопсайа 100-н тахса киһи, тренердэр, бэрэстэбиитэллэр, федерациялар, спорт бэтэрээннэрэ айаҥҥа туруннулар, ол иһигэр 62 спортсмен.

Спортсменнарбытыгар ситиһиилээхтик кыттан, этэҥҥэ сылдьан кэлэллэригэр үтүө баҕа санаалар этилиннилэр. Кыайан-хотон, элбэх көрүҥнэргэ миэстэлэһэн, үөрэн-көтөн эргиллиҥ диэн алгыы хаалабыт!

Хаҥаласка Сылгыһыт күнүн алгыһынан, оһуохайынан көрүстүлэр

Кулун тутар ый Айыы үөрэҕинэн Дьөһөгөй ыйа. Быйыл Өрөспүүбүлүкэбит үрдүнэн Сылгыһыт күнэ бэрт тэрээһиннээхтик ааста. Кэнники кэмҥэ бырабыыталыстыбабыт тыа хаһаайыстыбата сайдыытыгар сүрүн болҕомтону уурар буолла.


Арассыыйа үрдүнэн биллэр Улахан-Аан «Бөртө» сылгы собуота Ил Дархаммыт Егор Борисов олохтообут 1 000 000 солк. бирииһин үөрүүлээх быһыыга туттаран биһиги хаҥаластар сүргэбит көтөҕүлүннэ.

Бу ыйы биһиги саха омуга буоларбыт быһыытынан улахан суолтаны ууран көрсүөхтээхпит, тоҕо диэтэххэ Айыы үөрэҕэ этэринэн, саханы саха оҥорон сандаарпыт, киһини киһи оҥорон килэппит Күн Дьөһөгөй Айыыбыт буолар.

Биһиги бу ытык таҥарабытын ытыктаан, кулун тутар 21 чыыһылатыгар Саха айыллыытын күнүн, быйыл эмиэ үтүө үгэскэ кубулуйбут оһуокай киэһэбитин Саввинов А.В.- Алгыстаах Өлөксөөн кэлэн ситэрдэ. Кини Айыы үөрэҕин, саҥа кинигэ тахсыбытын туһунан сырдатта. Олус бэртээхэй, сүрү күүһүрдэр алгыһын оҥорон, кымыс үрдүн охторон, биэ кымыһын амсайан, сүрбүт көтөҕүллэн, санаабыт сырдаабыкка дылы буолла.

Сиэри-туому ситэрэн баран, Нөмүгү нэһилиэгин «Тирэх» бэтэрээннэр фольклорнай түмсүүлэрэ түөлбэ оһуокайдьыттарын билиһиннэрдилэр уонна оһуокайдарын көрдөрдүлэр. Бу тэрээһиҥҥэ кэлбит дьон астынан-дуоһуйан тарҕастылар. Кэлэр ыйбыт Айыы үөрэҕинэн таптал таҥарата буолбут Айыыһыт Хотун ыйа. Онон Арчыбыт дьиэтигэр 17 саастарын туолбут оҕолорго уонна оҕолонуон баҕалаах дьиэ кэргэттэргэ туомнар оҥоһуллуохтара.