В Якутске пройдут гонки автомобилей УАЗ

В местности Зеленый луг 25 и 26 марта состоятся республиканские соревнования по автомобильным гонкам УАЗ «Хаар айан-2017», посвященные 385-летию города Якутска.


«Мы начинали свой проект в 2003 году в Чурапчинском улусе в селе Толо. Первый призовой фонд составил одну тысячу рублей. Участвовало пять машин. С 2005 года к организации соревнований присоединилась фирма ООО «КОЛМИ», которая сегодня представляет суперпризы. В этом году участие в соревнованиях примут 40 экипажей. Призовой фонд – 530 тысяч рублей. Конкурсантов разделили на две группы: автомобили с карбюраторными и инжекторными двигателями», – сообщает автор проекта «Хаар Айан» Иннокентий Барашков.

25 марта участники соберутся на площади Дружбы. Там они пройдут мандатную комиссию, техосмотр. Затем единым парадом проедут к месту старта. Чемпионат начнется с представления команд, заезда на площадку. Будет работать специальное жюри для присуждения номинаций за лучший дизайн и форму. В первый день конкурсанты будут соревноваться по категории «Экстрим» на 500, 600, 700 и 800 метров. В этот же день состоится смешанный чемпионат, где будут выявлены абсолютный лидер и первые три призера. 26 марта пройдут клубные соревнования. За звание чемпиона «Хаар Айан-2017» будут бороться по четыре машины из каждого клуба.

Для зрителей будут подготовлены специальные буклеты с программой и подробной информацией, разыграны призы.

«За эти годы проект развивался. Было отдано немало усилий, времени. В 2008 году соревнования прошли в Намском улусе. В этом году мы дошли до своей первой цели – организовать гонки «Хаар Айан» в городе Якутске. В будущем хотим выйти на российский уровень, чтобы к нам приезжали российские УАЗ клубы, которых в средней полосе страны очень много. «Хаар Айан» носит и социальный смысл. Мы хотели показать, что и в профессии водителя можно заслужить медали, и чтобы дети гордились своими отцами», – отмечает Иннокентий Барашков.

Нам улууһугар тыҥааһыннаахтык «УАЗ Экстрим» күрэҕэ буолан ааста

Ааспыт сылга Нам улууһугар Олох- дьаһах коммунальнай хаһаайыстыба үтүөлээх үлэһитэ, ветеран суоппара Сергей Егорович Балаганскай кэриэһигэр «Уаз экстрим» диэн «Уаз» массыынанан күрэхтэһии Сиэникэй алааһыгар бастакытын ыытыллыбыта. Дьон-сэргэ сэҥээриитин ылбыта. Онон бу күрэхтэһиини үгэскэ кубулутан быйыл Хамаҕатта нэһилиэгин Быһыттаах сайылыгар тэрилиннэ.


Былырыын ыытыллыбыт күрэхтэһии улуус таһымнаах этэ. Онон улуустан 17 массыына кыттыыны ылбыта. Онтон быйыл күрэхтэһии аһаҕас буолан республикатааҕы таһымнаах буолла. Ол курдук Намтан, Мэҥэ Хаҥаластан, Уус Алдантан, Дьокуускайтан, Хаҥаластан, Тааттаттан, Чурапчыттан, Амматтан, Ньурбаттан — уопсайа 35 экипаж илин-кэлин түһүстүлэр.

Күрэхтэһиигэ массыыналары мотуордарынан «карбюраторнай» уонна «инжекторнай» диэн араардылар. «УАЗ Экстрим» 4 түһүмэҕинэн ыытылынна, ол курдук «Езда задним и передним ходом» түһүмэххэ 1 м. — «Бешенный» Нам экипаһа, 2 м. «Хотун Төҥүлү» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 3 м. – «Гладиатор» Уус Алдан экипаһа (карбюратор); 1 м. — «Эркин» Нам экипаһа, «Өрөгөй» Нам экипаһа, 3 м. – «Урааҥхай» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа (инжектор). «Ориентирование» түһүмэххэ карбюраторнай мотуордаахтарга 1 м. — «Армада», 2 м. – «К-2», 3 м. – «Дохсун» Нам экипажтара, инжекторнай мотуордаахтарга 1 м. — «Монстер» Нам экипаһа, 2 м. – «Манчаары» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 3 м. – «Слаб Хантер» Амма экипаһа. «Спринт-экстрим» түһүмэххэ 1 м. — «Армада» Нам экипаһа, 2 м. — «СССР» Нам экипаһа, 3 м. — «Навигатор» Ньурба экипаһа (карбюратор); 1 м. – «Урааҥхай» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 2 м. — «Иваныч» Нам экипаһа, 3 м. — «Бурнаши» Нам экипаһа (инжектор) таҕыстылар.

«Сергей Егорович Балаганскай бирииһигэр супер экстрим» диэн муҥутуур кыайыылааҕы быһаарар чемпионакка Мэҥэ Хаҥалас улууһуттан кэлбит инжекторнай мотуордаах «Манчаары» экипаһын уолаттара инники түһэн кыайыылааҕынан тахсан, Сергей Егорович чугас дьонноро, оҕолоро, аймахтара туруорбут бириистэринэн наҕараадаланнылар уонна көһө сылдьар кубок хаһаайыннарынан буоллулар. Маны таһынан, карбюраторнай мотуордаах уазиктартан бастакынан кэлэн Нам улууһуттан «СССР» экипаһа анал бирииһинэн наҕараадаланнылар.

«Күрэхтэһии сүрүн сыалынан биир дойдулаахпыт, ОДьКХ үтүөлээх үлэһитин, ветеран суоппарын Сергей Егорович Балаганскай аатын үйэтитии буолар. Сергей Егорович 2008 сыллаахтан «Хаар айан» күрэхтэһиини көтүппэккэ көхтөөхтүк кыттара. Маны таһынан чөл олоҕу пропогандалааһын, эр дьон хамсааһынын сайыннарыы, уаз массыынанан күрэхтэһиини уонна спортивнай-экстримальнай сынньалаҥ көрүҥүн киэҥник тарҕатыы, уустук усулуобуйаҕа суоппар үөрүйэҕин тупсарыы, сатабылын үрдэтии, уаз массыына суоппардарын доҕордоһууларын тэрийии буолар. Тэрийэр хамыһыйа аатыттан күрэхтэһиигэ кэлэн кыттыбыт бары экипажтарга улахан махталбытын тиэрдэбит», — диэн Намнааҕы «Хаар айан» федерациятын салайааччыта Андрей Собакин санаатын үллэһиннэ.

Сунтаардааҕы «Хаар айан» күрэхтэһии арҕаа улуустар таһымнарыттан өрөспүүбүлүкэни хабар былааннаах

Сунтаар улууһугар «Тойбохой» сопхуос тэриллибитэ 50 сылыгар аналлаах «Хаар айан-2017» УАЗ автошоу Тойбохой сыһыытыгар буолан ааста. Урукку өттүгэр Бүлүү бөлөх улуустарын күрэҕэ диэн буолар эбит буоллаҕына, быйыл Мииринэйтэн, Ленскэйтэн, Өлүөхүмэттэн сайаапка киирбитэ. Күрэҕи тэрийээччи Леонид Саввинов эһиилги «Хаар айаны» өрөспүүбүлүкэ таһымыгар ыытар былааннаах. Этиини улуус баһылыга Анатолий Григорьев өйөөбүт. 


Онон, мантан ыла Саха сирин арҕаа улуустарын күрэҕэ диэн буолар буолла. Санатан эттэххэ, «Хаар Айан» күрэх өрөспүүбүлүкэҕэ 14-с сылын, оттон Сунтаар улууһугар 6-с төгүлүн ыытыллар.

Быйылгы күөн көрсүүгэ Нам, Өлүөхүмэ, Ньурба уонна Сунтаар улуустарыттан уопсайа 18 экипаж кытынна. Урукку сылларга Бүлүү бөлөх улуустарын күрэҕэр тэҥнээхтэрин булбатах Нам улууһун «Бурнаши» хамаанда бу сырыыга ыҥырыылаах ыалдьыт быһыытынан сырытта.

Быйылгы күрэх уратытынан, «Тойбохой» сопхуос 50 сылыгар анаммыт буолан, сопхуос отделениелара үлэлээн олорбут нэһилиэктэриттэн сылдьар экипажтар икки ардыларыгар туһунан куоталаһыы ыытылынна. Манна нэһилиэктэр дьаһалталара бэйэлэрэ бириис туруордулар.

Саха – балаЎаннаах, саха – бы¤ахтаах уонна саха – УАЗ-таах!3Бүлүү бөлөххө «Хаар айаны» тэрийээччи Леонид Саввинов «Саха – балаҕаннаах, саха – быһахтаах уонна саха–УАЗ-таах!» диэн туран күрэҕи саҕалаата. Массыынаны киэргэтиигэ «Назад в СССР» диэн тиэмэ талыллыбыт буолан кыһыл былаах, И.В. Сталин, В.И. Ленин мэтириэттэрин хото туттубуттар. Дьүүллүүр сүбэ быһаарыытынан бу көрүҥҥэ «Кутана» экипаж кыайыылаах таҕыста.

Бастакы айан – «Автобиатлон». Экипажтар эрдэттэн талан ылбыт сэрэбиэйдэринэн иккилии буолан ким түргэн сырыылааҕын, бэргэнин быһаараллар. Бэлиэтэммит сиргэ диэри айаннаан тиийэллэр, онтон пневматическай саанан түөрт сыалы табан баран төттөрү төннөллөр.

Манна тэрийээччилэр алҕастарын «ыалдьааччылар» бэлиэтии көрбүттэрин этэр тоҕоостоох. Кофе бааҥкатын сыал гынан уурбуттара үстэ-түөртэ да таппыт иһин охтубата, биллэн турар, бириэмэҕэ охсор. Ол да буоллар, бу көрүҥҥэ 1 мүн. 13 сөк. көрдөрөн, «Темная лошадка» (Ньурба) кыайыылааҕынан таҕыста. Иккис үчүгэй көрдөрүүлээх «Дьөһөгөй» (Уһун Күөл) экипаж 1 мүн. 17 сөк. кэллэ. Кинилэр кэннилэриттэн 7 дэһээтэйинэн хаалан «Антигелик» (Ньурба) экипаж үһүс миэстэҕэ тигистэ.

«Автобиатлоҥҥа» ким бэргэнин быһаарбыт эбит буоллахтарына, түһүмэҕинэн соһуулаах айаҥҥа хайалара быһый атахтааҕа, түргэн туттуулааҕа билиннэ. Нам улууһун «Фортуна» хамаандата 2 мүн. 30 сөк. биэтэги булан I миэстэни ылла. «Патриоттар» (Ньурба) 2 мүн. 45 сөк. кэлэн II миэстэҕэ таҕыстылар. Оттон III миэстэни, эмиэ сөкүүндэни кыайбатынан хаалан, «Навигатор» (Ньурба) экипаж ылла.

Үһүс көрүҥҥэ – түргэн айаҥҥа Нам «Фортуната» эрэллээхтик кыайда. Көрдөрүүтэ – 1 мүн. 1 сөк. Намнар кэннилэриттэн, эмиэ сөкүүндэҕэ тиийбэт арыттаах, Ньурбаттан сылдьар «Патриот» (1:04:33) уонна «Булчут» (1:04:58) экипажтар кэллилэр.

«Хаар айан» сүрүн киэргэлэ «Супер-экстрим» күрэх бүтэһик айанынан буолла. Хаара киһи сототунан да буоллар, чигди буолан биэрдэ. Улахан эрийсиилээх киирсии манна көрдөрүлүннэ. «Кутаналар» инники күөҥҥэ кэлэн иһэллэрин көрөн, сунтаардар ыалдьаллара күүһүрэр. Ол эрэн, биэтэги көрөн олорон массыыналара алдьанан хаалла. Ол кэннэ «Темная лошадка» (Ньурба) утарсааччыларын ырааҕынан хааллартаан, кыайыылаах аатын ылла уонна улуус баһылыга А.В. Григорьев туруорбут 100.000 солк. суумалаах наҕараадатын тутта. Кинилэр кэннилэриттэн биир дойдулаахтара «Антигелик» хамаанда биэтэккэ кэлэн суолун ыраастыы сырыттахтарына, эмиэ инники күрэхтэргэ курдук, кыл мүччү быһа түһэн «Росомаха-1» (Өлүөхүмэ) II миэстэни, икки тэлэбиисэри ылла. «Антигелик» (Ньурба) III миэстэ буолан, «Туймаада-нефть» туруорбут 10.000 солк. суумалаах бэнсиин сэртипикээтин тутта.

«Супер-экстрим» түмүгүнэн «Тойбохой» сопхуос отделениеларын күрэҕэр I миэстэни былырыыҥҥы «Супер-экстримҥэ үһүс кэлбит «Дьөһөгөй» (Уһун Күөл), II миэстэни «Дакар» (Тойбохой), III миэстэни «Уһун Күөл» ыллылар.

Бу курдук «Тойбохой» сопхуос тэриллибитэ 50 сылыгар анаммыт «Хаар айан-2017» УАЗ автошоу үрдүк таһымнаахтык буолан ааста.

Ньурбалар күүстээх хамаандалаах кэлэн мэтээл бөҕөтүн хомуйан бардылар. Оттон биһиги, сунтаардар, эһиилги «Хаар айаны» кэтэһэбит.