күрэхтэһии — Архив новостей

Тиксиигэ “Үрүҥ Уолан” ааты ылыы иһин сэттэ эр бэрдэ кииристэ

Тиксии дьонугар-сэргэтигэр сайын кэлбитин бэлиэтиир үрүҥ тунах Ыһыах ыһылынна. Күүстээхтэр уонна сымсалар аат ааттаһан, бырааһынньык мүһэтин ылаары, бэйэлэрин күүстэрин оонньууларга холоннулар.

Быйыл эдэр уолаттарга аналлаах “Үрүҥ Уолан” күрэх Тиксии ыһыаҕар аан маҥнайгытын сүрэхтэнэн ыытылынна. Саха омук бэйэтин көрүҥнэригэр сэттэ эр бэрдэ бастыыр иһин кииристэ.

Тэрээһин бэйэни билиһиннэрии түһүмэҕэр Арктикатааҕы гимназия учуутала Токтохоев Жаргал бары кыттааччыттан үрдүк таһымнаах бэлэмнээҕин көрдөрдө. Ол курдук, кинини оскуола үөрэнээччилэрэ арыаллаан, боотурдар үҥкүүлэрин хоһуйан көрдөрдүлэр.

Иккиһинэн тутум эргиир буолла. Бу көрүҥ туох баар былчыҥ барыта үлэлиирин ирдиир, эр киһи эт-хаан өттүнэн төһө сайдыылааҕын, бэйэтин төһө кыанарын көрдөрөр ыарахан көрүҥүнэн биллэр. Кыттааччы уолаттартан икки мүнүүтэҕэ 20-тэ төхтүрүйэн эргийэн, Бороҕон оскуолатын саҥа бүтэрбит Молоков Евгений үчүгэй түмүгү көрдөрдө. Ол курдук кини үс төгүл үскэ барыларыттан уһуну ойон кыайыы баалын бэйэтин туһатыгар ылла.

Салгыы 1 км уһуҥҥа кыыһы эккирэтии түһүмэҕэр Токтохоев Жаргал уһун тыыннаах буоларын дакаастаата.

Күрэхтэһии саамай долгутуулаах уонна кэтэһиилээх, сымара тааһы көтөҕүү түһүмэҕэ буолла. Манна Тиксии-3 олохтооҕо Иванов Александр 110 тахса киилэлээх Булуҥ тааһын 20 м тэйиччилээх сиргэ аҕалан түһэрдэ.

Мас тардыһыы эрийсиилээх киирсиитин кэнниттэн Айылҕа харыстабылын үлэһитэ Стручков Петр кыайыыны бэйэтигэр сурунна.

Онон түһүмэхтэр уопсай көрдөрүүлэринэн, Бороҕон сириттэн-уотуттан сылдьар Молоков Евгений “Үрүҥ Уолан” үрдүк аатын ылан, илиитигэр телевизор тутта. Кириллин Максим пьедестал иккис үктэлигэр туран ноутбугунан уонна Токтохоев Жаргал үһүс миэстэни ылан, хаһаайыстыбаҕа туттуллар инструменнарынан наҕараадаланнылар.

Тэрийээччилэр аныгыс ыһыахха “Үрүҥ Уолан” күрэҕин дьон көрөрүгэр сөптөөх уонна тоҕоостоох бириэмэни аттаран оҥорор былааннаахтарын этэллэр.

Бэлиэтээн эттэххэ, Евгений Молоков XX-с төгүлүн ыытыллаары турар “Манчаары оонньууларыгар” Булуҥ аатыттан многоборье көрүҥэр кытта барара күүтүллэр.

Үрүҥ Уолан кэнниттэн хапсаҕайга, мас тардыһыыга, таас көтөҕүүгэ, дьахталларга уонна эр дьоҥҥо сүүрүүгэ муҥутуур кыайыылаахтары быһаардылар. Айылҕа күүс-уох өттүнэн бэрсибит ыччата Василий Соловьев хапсаҕайга утарсааччыларын барыларын баһыйа тутан, быйылгы Ыһыах бастыҥ хапсаҕайдьытын аатын ылла. Мас тардыһыыга кыайыылааҕынан Рустам Жураев буолла. Таас көтөҕүүтүгэр – Жан Самойлов. 400 м сүүрүүгэ Юлия Захарова уонна 1 килэмиэтиргэ Жаргал Токтохоев.

Тиксиигэ Росгвардия уолаттара пьедестал үрдүкү үктэллэригэр турдулар

Тиксиигэ аан маҥнайгытын пауэрлифтинг күрэҕэ ыытылынна. Тренажернай саалаҕа тимири кытта өрө тустар эдэр уолаттарга маннык хабааннаах күрэхтэһиилэр буолаллара олус бэртээхэй.

Ыарахан атлетика күрэхтэһиитэ үс көрүҥҥэ арахсан ыытылынна: штаанганы көтөҕөн чохчойуу, сытан эрэ өрө анньыы уонна штаанганы кииҥҥэ диэри таһааран икки сөкүүндэҕэ көтөҕөн туруу.

Тиксиигэ саҥа сүрэхтэммит күрэхтэһии түмүгэ манныгы көрдөрдө: 80 киилэҕэ диэри Сахайаан Слепцов маҥнайгы миэстэни бэйэтин туһатыгар ылла; иккискэ Андрей Иманаев уонна үһүс – Петр Стручков. 80 үөһэ киилэҕэ маҥнайгы нүөмэр Иван Селиванов буолла, кини бэйэтин ыйааһына 79 киилэ буоларын бэлиэтиир наада; иккис – 101 киилэни үктүүр Василий Соловьев, үһүс – 90 киилэ ыйааһыннаах Александр Иванов.

Бэлиэтээн эттэххэ, бириистээх миэстэлэри култуурунай-спортивнай киин тренажернай саалатыгар куруук дьарыктанар уолаттар үллэһиннилэр, кинилэргэ күүс-уох эбиллэригэр туһалаах битэмииннэри туттартаатылар. Хаһан даҕаны саалаҕа кэлэн, улахан дьарыгы ылбатах Петр Стручков лаппа кыанар уол буоларын, тустуу тренерэ Жан Самойлов бэлиэтии, хайҕыы көрбүтүн этэр.

Ыарахан ыйааһыннаах эр дьоҥҥо 200 киилэлээх штаанганы көтөҕүүгэ тиийэ бардылар. Манна Иннокентий Корякин бэйэтин 62 киилэ ыйааһынын 170 киилэлээх штаангаҕа утары ыҥырыы бырахта, соһумардык көтөҕөн таһааран, көрөөччүлэри соһутта даҕаны, үөртэ даҕаны. Бу эдэр уол көтөҕүүтэ спортка дьаныардааҕын уонна тулуурдааҕын көрдөрөр үтүө хаачыстыба. Кини ыйааһына кырата бэрт буолан, хомойуох иһин бириистээх миэстэҕэ хапсыбата.

Инники сылларга аан дойду үрдүнэн киэҥ биһирэбили ылбыт пауэрлифтинг көрүҥүн улуус таһымыгар тиийэ өссө сайыннарыахтарын баҕаралларын тэрийээччилэр этэллэр. Бу көрүҥ атаҕар турдаҕына, спорт эйгэтигэр үлэлэһэр дьон тэрээһин ис тутулун уларытан, кэҥэтэн биэриэхтэрэ. Оччоҕуна эр дьон эрэ буолбакка, дьахтар аймах да күрэххэ кыттар быраабы ылыа.

“Эһиил, 2018 сылга, күрэхтэһии улуус таһымыгар ыытылларын туһугар үлэлэһиэхпит. Бары нэһилиэктэргэ кыһыҥҥы суол баар кэмигэр пауэрлифтиҥҥа тэрээһини ыытыллар күнүн саас эрдэ көһөрөн биэриэхпит диэн былаанныыбыт. Салҕыы үп-харчы үчүгэйдик көрүллэр түгэнигэр, үс тууртан турар ыарахан атлетика көрүҥэ улууспутугар сылын ахсын ыытыллар үтүө үгэскэ кубулуйуо диэн бигэ эрэнэбин. Эрдэ бу салаанан дьарыктанар уолаттар бэйэ көрүҥүн тупсараары хачайданаллара. Бу күрэхтэһии кинилэргэ инникитин эбии сайдалларыгар төһүү күүс буолуоҕа. Ол курдук, күрэхтэһии улуус эдэр ыччатын спортка көҕүлүүр сыаллаах ыытыллар. Барыта санаа хоту буоллаҕына, маҥнайгы нүөмэри суруммут бастыҥ атлеттарбыт өрөспүүбүлүкэ таһымыгар тахсан күрэхтэргэ кыттар чиэскэ тиксиэхтэрэ. Ону таһынан, мантан тирэх ылан Россия күрэхтэһиилэригэр тиийэ барар кыах бэриллиэ”, – диэн Самойлов бэйэтин санаатын үллэстэр.

Сунтаарга бастыҥ үлэлээх сыбаарсыгы быһаардылар

Улуустааҕы ыччат бэлиитикэтин отделын уонна Сунтаардааҕы технологическай колледж тэрийиилэринэн, «Бастыҥ сыбаарсык» күрэс буолан ааста. Бу улууска биллэриллибит Тыа сирин үлэһиттэрин сылын чэрчитинэн ыытыллар 25 күрэстэн биирдэстэрэ буолар.

Өр сылларга үлэлээбит уопуттаах даҕаны, эдэр, эрчимнээх даҕаны сыбаарсык уолаттар Сунтаардааҕы технологическай колледж базатыгар улуус бастыҥ сыбаарсыгын аатын иһин бэйэлэрин холонон көрдүлэр. Сунтаар, Элгээйи, Кириэстээх, Толоон, Күүкэй нэһилиэктэриттэн 9 киһи кытынна.

Дьүүллүүр сүбэ бэрэссэдээтэлэ Николай Павлович Тыа сирин үлэһиттэрин сылын былааҕын таһаарбытын кэннэ, кыттааччылар биир-биир бэйэлэрин билиһиннэрэн күрэһи саҕалаатылар.

Күрэх балаһыанньатынан эрдэттэн бэриллибит дьиэҕэ үлэлэрин көмүскээтилэр. Манна Арассыыйаҕа Экология сылын кытары дьүөрэлээн, кыталык моһуоннаах сибэкки олордор иһити оҥорбуттар. Сыбаарканы баһылаабыт, айар дьоҕурдаах уус дьон быраҕылла сытар тимири туһаҕа таһаарбыттара көрөөччү болҕомтотун тарта. Ордук Сунтаартан сылдьар 4 разрядтаах сыбаарсык Владислав Филиппов, Толоон нэһилиэгин землеустроителэ, 3 разрядтаах сыбаарсык Альберт Павлов үлэлэрин сэргээтилэр.

Владислав Филиппов үлэтэ балаһыанньаҕа сөп түбэһэр, барыта уурбут-туппут курдук кутуллан оҥоһуллубут. Альберт Павлов көтөн иһэр тимир кыталыга төһө да күрэс балаһыанньатыгар сөп түбэспэтэр, дьон хараҕар ордук быраҕыллар, элбэх үлэттэн тахсыбыт оҥоһук.

Салгыы технологическай колледж дьиэтигэр теоретическай ыйытыыларга хоруйдаатылар. Үксүлэрэ бу үөрэх кыһатыгар идэлэрин баһылаабыттарын бэлиэтиир тоҕоостоох. Онтон практическай түһүмэххэ түһүннүлэр. Дьүүллүүр сүбэ балтараалыы миэтэрэ усталаах, иэннээх кладочнай сиэккэни ким түргэнник, хаачыстыбалаахтык иһэрдэрин сыаналаата.

Эрийсиилээх түөрт түһүмэх түмүгүн ааҕан баран, дьүүллүүр сүбэ Тыа сирин үлэһиттэрин сылын чэрчитинэн ыытыллыбыт «Бастыҥ сыбаарсык» күрэс кыайыылаахтарын ааттаталаата. Ол курдук, Элгээйиттэн ОДьКХ 4 разрядтаах сыбаарсыга Леонид Иванов III миэстэни ылан 3000 солк. суумалаах сэртипикээтинэн, Сунтаартан ОДьКХ 4 разрядтаах сыбаарсыга Владимир Михайлов II миэстэни ылан үлэтигэр олус наадалаах анал таҥаһынан уонна сыбааркаҕа туттуллар маасканан, Күүкэйтэн эмиэ ОДьКХ сыбаарсыга Шмидт Егоров I миэстэҕэ тахсан, норуокка «болгарка» диэн аатынан биллэр массыынанан наҕараадаланнылар.

«Бастыҥ сыбаарсык» үрдүк аат уонна 50000 солк. хаһаайынынан Сунтаартан 4 разрядтаах сыбаарсык Владислав Филиппов буолла. Кини идэлэригэр 25 бастыҥ дьон кэккэтигэр киирсэн, Сунтаарбыт киинигэр турар Тыа сирин үлэһиттэрин сылын истиэндэтигэр хаартыската туруоҕа.

Дьүүллүүр сүбэҕэ Сунтаар улууһун баһылыгын бастакы солбуйааччы Николай Александров, Сунтаардааҕы технологическай колледж дириэктэрэ Тамара Казакова, ОДьКХ «Коммунтеплосбыт» филиалын Сунтаардааҕы учаастагын начаалынньыга Георгий Докторов, Сунтаардааҕы ОДьКХ кылаабынай инженерэ Степан Егоров үлэлээтилэр.

Нам улууһугар аҕа уонна уол сыһыаннарын сомоҕолуур күрэхтэһии буолла

Дойдубутугар Айылҕа харыстабыла, өрөспүүбүлүкэбитигэр Ыччат сыла биллэриллибитинэн, Модут нэһилиэгэр, аһаҕас халлаан анныгар, үгэскэ кубулуйбут улуустааҕы «Аҕа күрэҕэ» буолан ааста. Бу күрэхтэһии дьиэ кэргэҥҥэ уонна уопсастыбаҕа аҕа оруолун үрдэтиигэ, оҕону иитиигэ эппиэтинэстээх буолууга туһуланна.

«Аҕа күрэҕин» «Нам улууһун» МТ дьаһалтатын дьиэ кэргэн уонна ыччат политикатын управлениета, физическэй култуура уонна спорт управлениета, улуустааҕы аҕалар Сэбиэттэрэ уонна Модут нэһилиэгин дьаһалтата иилээн-саҕалаан ыыттылар.

Бу күн Хамаҕаттаттан Заболоцкий Илья уолунаан Максимныын, Кыһыл Дэриэбинэттэн Сыроватскай Олег уолунаан Айталлыын, Граф Биэрэгиттэн Слепцов Владимир уолунаан Геналыын, Модуттан Сандулин Николай уолунаан Айхаллыын, Намтан Шелковников Леонид уолунаан Рустамныын, Үөдэйтэн Эверстов Николай уолунаан Артемнуун кэлэннэр күөн көрүстилэр.

Аҕа уонна уол сыһыаннаһыыларын сомоҕолуур күрэхтэһии балаһыанньатынан кыттааччылар бэйэлэрин билиһиннэрдилэр, интеллектуальнай ыйытыыларга хоруйдаатылар, бириэмэҕэ маһы суораннар бэлэмнэммит бэрэбинэлэрин эрбээн баран, чууркалары 4 гына хайытаат сааһылаатылар, остуолбаҕа ытыннылар, туут хайыһарынан сүүрэн кэлэн сыал ыттылар уонна ойбон алларыынан күрэхтэһиини түмүктээтилэр.

Тыҥааһыннаах күрэхтэһии кэнниттэн ситиһиини көрдөрөр ахсааннара барыларыттан чорбойон, Үөдэй нэһилиэгиттэн кэлбит Николай Эверстов уолунаан Артемнуун инники күөҥҥэ тахсан, муус устар ый 2 күнүгэр Ытык Күөлгэ ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах «Аҕа күрэҕэр» улуус аатын көмүскүү барар буоллулар. Кинилэр кэннилэриттэн Хамаҕаттаттан Илья Заболоцкий Максимынаан иккис миэстэҕэ таҕыстылар уонна Кыһыл Дэриэбинэттэн Олег Сыроватскай Айталынаан үһүс миэстэ буолары ситистилэр. Маны таһынан анал номинициялар олохтонон «Кыра саастаах кыттааччы» ааты Шелковников Рустам уонна «Аҕа саастаах кыттааччы» ааты Эверстов Николай ыланнар анал бириистэринэн наҕараадаланнылар.

Алексей Кривогорницын, улуустааҕы аҕа сүбэтин бэрэссэдээтэлэ: «Былырыын Граф Биэрэгэр буолбут күрэхтэһиигэ Модуттан Николай Сандулин уолунаан Артурдуун сомоҕо күүстэринэн, утарсааччыларын кэннигэр хааллартаан кыайыы өрөгөйүн ситиһэннэр быйыл кинилэр төрөөбүт дойдуларыгар Модукка ыытылынна. Уопсайа 8 сайаапка киирбититтэн 6 хамаанда кэлэн күүрээннээхтик, тыҥааһыннаахтык бастыыр иһин күрэс былдьастылар. Эһиил Эверстовтар дойдуларыгар Үөдэйгэ буолар буолла», — диэн санаатын үллэһиннэ.

Бүлүүгэ төрүт оҕунан ытыыга саҥа балаһыанньа быһыытынан күрэх ыытылынна

Саха сиригэр оҕунан ытыы өрөспүүбүлүкэтээҕи федерацията, судьуйалар, энтузиастар икки сылы быһа төрүт оҕунан ытыыга күрэхтэһии балаһыанньатын толкуйдаан, ырытыһан оҥорбуттарын түмүгэр, Бүлүүгэ бастакы улахан күрэхтэһии буолан ааста.

Кулун тутар 18-19 күннэригэр Бүлүү к. саҥа спорткомплексыгар “Бүлүү улууһа (оройуона)” МТ дьаһалтатын баһылыгын бирииһигэр төрүт оҕунан ытыыга бастакы өрөспүүбүлүкэтээҕи улахан күрэхтэһии бэрт сэргэхтик ааста.

Балаһыанньа быһыытынан “Байанай күрэҕэр” дьахталлар 20 миэтирэттэн, эр дьон 25 миэтирэттэн кус, куобах, тииҥ кээмэйдэринэн оҥоһуллубут сыаллары уһуга суох бөлтөҕөр төбөлөөх оноҕоһунан ытыалыыллар.

Күрэхтэһии үөрүүлээх аһыллыытыгар 13 улуустан 17 хамаанда 87 спортсменын Бүлүү улууһун баһылыга Сергей Винокуров, оҕунан ытыы спордун өрөспүүбүлүкэтээҕи федерациятын салайааччы Нина Шарина, улуустааҕы федерация салайааччыта, Бөкчөҥөө нэһилиэгин баһылыга Иван Евсеев, күрэхтэһии кылаабынай судьуйата Борис Олесов эҕэрдэлээтилэр, саҥа көрүҥҥэ күрэхтэһиигэ кыайыыны баҕардылар.

Улуус баһылыга бастакынан төрүт оҕунан сыал ытан, күрэхтэһиини үөрүүлээхтик арыйда.

Дьокуускай, ХИФУ, орто анал үөрэх кыһаларын, киин, Бүлүү, Мирнэй, ыраах Өлөөн улууһуттан тиийэ хамаандалар кэлэн кытыннылар. Бүлүүлэр уонна үөһээ бүлүүлэр иккилии хамаанда туруордулар.

Бастакынан кыргыттар сатабылларын көрдөрдүлэр, онтон уолаттар, эр дьон, дьахталлар икки күнү быһа саҥа киэҥ-куоҥ саалаҕа ким бэргэнин, тулуурдааҕын быһаарыстылар. Күрэхтэһиигэ барыта 23 маастар, ол иһигэр биир аан дойдутааҕы кылаастаах маастар кыттан күүстэрин холостулар.

Кыргыттарга 15 кыттааччыттан бастакы миэстэни Сайаана Корнилова (Бүлүү — 1) , иккис миэстэни Марина Федорова (Дьокуускай), үһүс миэстэни Аида Степанова (Бүлүү — 2) ыллылар.

Уолаттарга 13 спортсментан соҕотох маастар Максим Аммосов (Чурапчы) тэҥнээҕин булбата, иккис миэстэҕэ Дмитрий Черепанов (Мирнэй), үһүскэ Алексей Михайлов (СПО) таҕыстылар.

Дьахталларга бэргэнник ытыалаан Валерия Толстухова (ХИФУ) бастаата, Мирнэйтэн Лилия Подрясова уонна Бүлүүттэн Валя Евдокимова иккис, үһүс миэстэлэри үллэһиннилэр.

Эр дьоҥҥо 9 маастар кытынна. Роман Рязанскай (Мирнэй) бастыаҕын бастаата, иккискэ – Александр Филатов (СПО), үһүскэ – Балдан Балданов (Мирнэй) таҕыстылар.

Бэтэрээн дьахталларга 4 маастар сыал ытта. Манна Өлөөнтөн Марианна Винокурова тэҥнээҕин булбата, иккискэ Үөһээ Бүлүү спортсменката Сардана Харитонова таҕыста, үһүскэ — Галина Павлова (Таатта).

Бэтэрээн эр дьоҥҥо 7 маастар кииристилэр. Егор Соловьев (Бүлүү) турнир рекордун олохтоон, көмүс мэтээл хаһаайына буолла, иккис — Александр Сыромятников (Таатта), үһүс — Дьулустаан Федоров (Дьокуускай) буоллулар.

Хамаанданан күрэхтэһиигэ 28 очколаах Чурапчы хамаандата бастаата, иккискэ – 29 очкуолаах Дьокуускай хамаандата таҕыста, үһүс – 35 очкуолаах Мирнэй хамаандата буолла. Бүлүү хамаандата биир очкуонан хаалан төрдүс миэстэҕэ тигистэ.

Муҥутуур кыайыылааҕы быһаарыыга дьахталларга Мэҥэттэн Маргарита Захарова бастаан, улуус баһылыга Сергей Винокуровтан 30 тыһ. солк. ылан кыайыы-үөрүү өрөгөйүн биллэ. Эр дьоҥҥо Дьокуускайтан Балдан Балданов бэрт эриһиилээх киирсиигэ бастаабытыгар, улуус баһылыга МР-155 полуавтомат саа сертификатын туттарда.

Оҕунан ытыы спордун өрөспүүбүлүкэтээҕи федерациятын салайааччы Нина Шарина күрэхтэһиини бу курдук быһаарда: «Бүгүҥҥү күрэхтэһиини “Манчаары оонньуутугар” генеральнай репетиция быһыытынан көрүөххэ сөп, онно аан бастаан төрүт оҕунан ытыыга маастар нуорматын толоруохтара. Урут маннык күрэхтэһиилэр дьиҥнээх балаһыанньата суох ыытыллааччылар».

Күрэхтэһии кылаабынай судьуйата Борис Олесов күрэхтэһии суолтатын аҕынна:
— Саҥа быраабыла бэрэбиэркэни ааста. Күрэхтэһии түмүгүнэн биһиэхэ да, спортсменнарга да уопут баар буолла. Улахан туһалаах күрэхтэһии ааста диэн сыаналыыбын.

ЫСПЫРААПКА: Төрүт ох саа былыр өбүгэлэрбит туттубут ох сааларыттан туох да атына суох курдук, оноҕосторо эрэ уһуга суохтар.

Хонууга көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга бастыҥнары быһаардылар

Кулун тутар саҥатыгар Хонууга оскуола үөрэнээччилэригэр көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга күрэхтэһии буолан ааста. Манна эдэр бөҕөстөр түөрт бөлөҕүнэн арахсан туһуннулар: 2008-2009, 2006-2007, 2003-2005, 1999-2002 сыллаах төрүөхтэр.

Ордук көхтөөхтүк Индигир орто оскуолата (11 кыттааччы), Муома орто оскуолата (40 кыт.), Муома начальнай (24 кыттааччы) уонна Соболоох орто оскуолата (7у кыт.) кыттыыны ыллылар. Бу күрэхтэһиигэ уопсайа 82 үөрэнээччи туһунна.

Саастарынан көрөн 2008-2009 с.т.: 24 кг диэри ыйааһыҥҥа 1 м. Черов Антон (ИОО), 2 м. Ильин Ярик (МНО), 3 м Атласов Петя (МНО) буоллулар. 29 кг – 1 м. Стручков Мичил (МНО), 2 м. Саввинов Сережа (МНО), 3 м. Никулин Андрей (МНО), 29 кг үөһэ – 1 м. Слепцов Тимур (МНО), 2 м. Корякин Павел (МНО), 3 м. Жирков Мирик (МНО).

2006-2007 с.т.: 30 кг диэри – 1 м. Ильин Андрей (МНО), 2 м. Ильин Вова (МНО), 3 м. Уваровский Слава (СОО), 35 кг – 1 м. Корякина Маша (ИОО), 2 м. Жирков Алеша (МНО), 3 м. Соломов Ваня (ИОО), 35 кг үөһэ – 1 м. Соломатин Яша (МНО), 2 м. Атласов Айдын (ИОО), 3 м. Терехов Дьулус (МНО).

2003-2005 с.т.: 32 кг диэри – 1 м. Ильин Сахамин (МНО), 2 м. Жиркова Айана (МНО), 3 м. Бережнов Андрей (МНО), 35 кг – 1 м. Старков Айан (МОО), 2 м. Слепцов Афоня (ИОО), 3 м. Атласов Яша (МОО), 38 кг – 1 м. Слепцов Кирилл (МОО), 2 м. Терешкин Алик (ИОО), 3 м. Слепцова Люда (МОО), 42 кг – 1 м. Атласов Ян (МОО), 2 м. Никулин Саша (МОО), 3 м. Слепцова Наташа (МОО), 50 кг – 1 м. Корякин Сулус (ИОО), 2 м. Колесов Олимпий (МОО), 3 м. Ильина Аня (МОО), 50 кг үөһэ – 1 м. Слепцов Кеша (МОО), 2 м. Сандуев Илья (МОО), 3 м. Ефимов Костя (МОО).

1999-2002 с.т.: 42 кг диэри – 1 м. Винокуров Мичил (МОО), 2 м. Андросов Андриан (ИОО), 50 кг диэри – 1 м. Слепцов Коля (МОО), 2 м. Соркомов Коля (МОО), 3 м. Слепцов Прокопий (МОО), 54 кг – 1 м. Аввакумов Женя (МОО), 2 м. Алексеев Павел (МОО), 3 м. Стародубов Сергей (МОО), 58 кг – 1 м. Семенов Ньургустаан (МОО), 2 м. Слепцов Артем (МОО), 3 м. Корякин Илья (МОО), 65 кг – 1 м. Слепцов Ян (МОО), 2 м. Никулин Игнат (ИОО), 3 м. Стручков Алеша (СОО), 65 кг диэри – 1 м. Бакуров Дима (МОО), 2 м. Слепцов Ян (МОО), 3 м. Ефимов Пана (МОО).

Көҥүл тустууну сэргэ хапсаҕайга куоталаһыы ыытылынна. Манна 1999-2001 с.т.: 50 кг диэри – 1 м. Слепцов Коля (МОО), 2 м. Аввакумов Женя (МОО), 3 м. Слепцов Проня (МОО), 55 кг – 1 м. Слепцов Артем (МОО), 2 м. Алексеев Павел (МОО), 3 м. Корякин Илья (ИОО), 62 кг – 1 м. Никулин Игнат (ИОО), 2 м. Стручков Алеша (СОО), 3 м. Семенов Ньургустаан (МОО), 80 кг үөһэ –1 м. Слепцов Ян (МОО), 2 м. Бакуров Дима (МОО), 3 м. Ефимов Пана (МОО) буоллулар.

Күрэхтэһии сүрүн судьуйатынан оҕо спортивнай оскуолатын тренерэ С.П. Соркомов уонна кылаабынай сэкирэтээринэн Муома орто оскуолатын учуутала Р.Е. Слепцов үлэлээтилэр. Бу спортивнай түһүлгэни тэрийээччилэр эдэр спортсменнар уонна тренердэр ааттарыттан күрэхтэһиигэ көмөлөспүт, спонсордаабыт Муома оройуонун баһылыгар П.Н. Черемкиҥҥа, ыччат уонна спорт оройуоннааҕы отделын сүрүннүүр специалиһыгар В.А. Тарабукиҥҥа, начальнай оскуола директорыгар М.П. Михалеваҕа уонна кылаастар салайаачыларыгар истиҥник махтаннылар.

Нам улууһугар тыҥааһыннаахтык «УАЗ Экстрим» күрэҕэ буолан ааста

Ааспыт сылга Нам улууһугар Олох- дьаһах коммунальнай хаһаайыстыба үтүөлээх үлэһитэ, ветеран суоппара Сергей Егорович Балаганскай кэриэһигэр «Уаз экстрим» диэн «Уаз» массыынанан күрэхтэһии Сиэникэй алааһыгар бастакытын ыытыллыбыта. Дьон-сэргэ сэҥээриитин ылбыта. Онон бу күрэхтэһиини үгэскэ кубулутан быйыл Хамаҕатта нэһилиэгин Быһыттаах сайылыгар тэрилиннэ.

Былырыын ыытыллыбыт күрэхтэһии улуус таһымнаах этэ. Онон улуустан 17 массыына кыттыыны ылбыта. Онтон быйыл күрэхтэһии аһаҕас буолан республикатааҕы таһымнаах буолла. Ол курдук Намтан, Мэҥэ Хаҥаластан, Уус Алдантан, Дьокуускайтан, Хаҥаластан, Тааттаттан, Чурапчыттан, Амматтан, Ньурбаттан — уопсайа 35 экипаж илин-кэлин түһүстүлэр.

Күрэхтэһиигэ массыыналары мотуордарынан «карбюраторнай» уонна «инжекторнай» диэн араардылар. «УАЗ Экстрим» 4 түһүмэҕинэн ыытылынна, ол курдук «Езда задним и передним ходом» түһүмэххэ 1 м. — «Бешенный» Нам экипаһа, 2 м. «Хотун Төҥүлү» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 3 м. – «Гладиатор» Уус Алдан экипаһа (карбюратор); 1 м. — «Эркин» Нам экипаһа, «Өрөгөй» Нам экипаһа, 3 м. – «Урааҥхай» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа (инжектор). «Ориентирование» түһүмэххэ карбюраторнай мотуордаахтарга 1 м. — «Армада», 2 м. – «К-2», 3 м. – «Дохсун» Нам экипажтара, инжекторнай мотуордаахтарга 1 м. — «Монстер» Нам экипаһа, 2 м. – «Манчаары» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 3 м. – «Слаб Хантер» Амма экипаһа. «Спринт-экстрим» түһүмэххэ 1 м. — «Армада» Нам экипаһа, 2 м. — «СССР» Нам экипаһа, 3 м. — «Навигатор» Ньурба экипаһа (карбюратор); 1 м. – «Урааҥхай» Мэҥэ Хаҥалас экипаһа, 2 м. — «Иваныч» Нам экипаһа, 3 м. — «Бурнаши» Нам экипаһа (инжектор) таҕыстылар.

«Сергей Егорович Балаганскай бирииһигэр супер экстрим» диэн муҥутуур кыайыылааҕы быһаарар чемпионакка Мэҥэ Хаҥалас улууһуттан кэлбит инжекторнай мотуордаах «Манчаары» экипаһын уолаттара инники түһэн кыайыылааҕынан тахсан, Сергей Егорович чугас дьонноро, оҕолоро, аймахтара туруорбут бириистэринэн наҕараадаланнылар уонна көһө сылдьар кубок хаһаайыннарынан буоллулар. Маны таһынан, карбюраторнай мотуордаах уазиктартан бастакынан кэлэн Нам улууһуттан «СССР» экипаһа анал бирииһинэн наҕараадаланнылар.

«Күрэхтэһии сүрүн сыалынан биир дойдулаахпыт, ОДьКХ үтүөлээх үлэһитин, ветеран суоппарын Сергей Егорович Балаганскай аатын үйэтитии буолар. Сергей Егорович 2008 сыллаахтан «Хаар айан» күрэхтэһиини көтүппэккэ көхтөөхтүк кыттара. Маны таһынан чөл олоҕу пропогандалааһын, эр дьон хамсааһынын сайыннарыы, уаз массыынанан күрэхтэһиини уонна спортивнай-экстримальнай сынньалаҥ көрүҥүн киэҥник тарҕатыы, уустук усулуобуйаҕа суоппар үөрүйэҕин тупсарыы, сатабылын үрдэтии, уаз массыына суоппардарын доҕордоһууларын тэрийии буолар. Тэрийэр хамыһыйа аатыттан күрэхтэһиигэ кэлэн кыттыбыт бары экипажтарга улахан махталбытын тиэрдэбит», — диэн Намнааҕы «Хаар айан» федерациятын салайааччыта Андрей Собакин санаатын үллэһиннэ.

Намҥа Василий Васильев аатын үйэтитэр боксаҕа турнир буолла

Партизан нэһилиэгэр Саха Республикатын 9 төгүллээх чемпиона, спорт маастара, Саха Республикатын үтүөлээх тренерэ, XX-с үйэ спордун лаурета, республикатааҕы таһымнаах судьуйа, Нам улууһун уонна Партизан нэһилиэгин Ытык киһитэ, үлэ ветерана Василий Васильевич Васильев аатын үйэтитэн, кини кэриэһигэр «Мымах ринг» диэн оҕолорго боксаҕа аһаҕас турнир буолан ааста.

Василий Васильевка анаммыт турнир республика таһымыгар ыытылынна. Нам, Чурапчы, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Уус Алдан, Хаҥалас улууһуттан, Дьокуускайтан 1-кы №-дээх оҕо спортивнай оскуолатыттан, «СК Лидер» кулууптан, Олимпийскай саппаас училищетыттан уонна Тулагыттан инникигэ эрэллээх, дьулуурдах, тулуурдаах уолаттар кэлэн рингэҕэ күөн көрүстүлэр.

Турниры үөрүүлээхтик аһыыга «Нам улууһа» МТ баһылыгын солбуйааччы, Нам улууһугар бокса федерациятын председателэ Николай Степанов, «Партизан нэһилиэгэ» МТ баһылыга Алексей Зырянов, бокса ветерана, ЯАССР призера, Үөдэй орто оскуолатын директора Анатолий Барашков, спорт маастара, боксаҕа норуоттар икки ардыларынааҕы категориялаах судьуйа Лука Парников, Василий Васильевич кыыһа Маргарита Фомичева, бииргэ төрөөбүт балтыта Прасковья Новгородова, Ленскэй нэһилиэк, 1 Хомустаах дьаһалтатын бэрэстэбиитэллэрэ, бииргэ алтыспыт доҕотторо, ыҥырыылаах ыалдьыттар күрэхтэһиигэ кытта кэлбит оҕолору, тренердэри итиитик-истиҥник эҕэрдэлээтилэр, кыайыыга, дьулуурга ситиһиини баҕардылар.

Олунньуга Нерюнгри куоракка ыытыллыбыт турнирга боксаҕа РФ спордун маастарын нуорматын толорбут биир дойдулаахпытыгар Денис Халдеевка “Нам улууһун сайдыытыгар кылаатын иһин” диэн Бэлиэни, Партизан нэһилиэгин дьаһалтата сир учаастагын, спорт уонна физическэй культура, үөрэх управлениелара, аймахтара бэйэлэрин сэмэй бэлэхтэрин туттардылар.

Турнир бэрт сэргэхтик ааста, уолаттар эрчимнээхтэрэ, дьаныардаахтык эрчиллибиттэрэ тута биллэр.

Түмүккэ, 2007 с.т. уолаттарга 30 кг. диэри Чурапчыттан Андрей Баранкевич; 2005-2006 с.т. уолаттарга 30 кг. диэри Уус Алдантан Павел Васильев, 32 кг. диэри Уус Алдантан Бадма Базаров; 2003-2004 с.т. уолаттарга 34 кг. диэри Горнайтан Коля Сивцев, 36 кг. диэри Хаҥаластан Тимур Николаев; 2001-2002 с.т. уолаттарга 36 кг. диэри Намтан Руслан Габышев, 38 кг. диэри Дьокуускай 1-кы №-дээх оҕо спортивнай оскуолатыттын Дьулуур Егоров, 46 кг. диэри Уус Алдантан Саша Исаков, 48 кг. диэри Горнайтан Арсен Оленов, 60 кг. диэри Намтан Витя Сыромятников; 1999-2000 с.т. уолаттарга 49 кг. диэри Намтан Гена Черноградскай, 57 кг. диэри Чурапчыттан Аскольд Дьячковскай, 60 кг. диэри Уус Алдантан Степан Аммосов, 62 кг. диэри Намтан Валентин Черноградскай; 2000-2001 с.т. кыргыттарга 57 кг. диэри Уус Алдантан Саргылаана Аргунова чемпионнааннар, кыһыл көмүс мэтээл хаһаайыннарынан буоллулар.

Сунтаарга дьокутааттар үгэскэ кубулуйбут спартакиадаларыгар алта хамаанда кытынна

Ааспыт бээтинсэҕэ А.П.Павлов аатынан 1 №-дээх орто оскуолаҕа Сунтаар улууһун дьокутааттарын IV Спартакиадалара үрдүк таһымнаахтык, олус тыҥааһыннаахтык буолан ааста. Быйыл алта хамаанда кытынна.

Бастакы хамаадаҕа Түбэй Дьаархан, Түбэй, Сиэйэ, Кутана, Күүкэй бэрэстэбиитэллэрэ киирдилэр. Иккис хамаандаҕа Толоон, Элгээйи, Хоро, үһүскэ Күндэйэ, Кэмпэндээйи, Устье, төрдүскэ Хадан, Илимниир, Бордоҥ, Туойдаах, Тэҥкэ, бэһискэ Аллыҥа, Тойбохой, Уһун Күөл, Маар Күөл, алтыска Дьаархан, Куокуну, Кириэстээх, Наахара, Бүлүүчээн.

Быйыл улууспут киинин бэрэстэбиитэллэрэ кыттыбатылар.

Дьокутааттар бу сырыыга успуорт алта көрүҥэр: волейболга, остуол тенниһигэр, хабылыкка, хаамыскаҕа, буулдьанан ытыыга, саахымакка, хамаанданан ыстаҥаҕа күрэхтэстилэр.

Спартакиада үөрүүлээх аһыллыытыгар кыттааччылары улуус баһылыга Анатолий Григорьев уонна оройуон дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Михаил Максимов эҕэрдэлээтилэр.

Күнү быһа барбыт күөн көрсүһүүгэ чахчы да күүстээх хамаанда инники күөҥҥэ таҕыста. Ол курдук Михаил Максимов хапытааннаах I хамаанда хас да көрүҥҥэ бастаан, кыайыылаах үрдүк аатын ылла. II м. алтыс, III м. бэһис хамаандалар бэрэстэбиитэллэрэ буоллулар.

Миэстэлэспит хамаандалар мэтээлинэн, грамотанан уонна сэмэй бэлэҕинэн наҕараадаланнылар. Онтон бастаабыт хамаанда онно эбии өссө көһө сылдьар кубогы тутта.

Быйылгы тэрээһиҥҥэ үгүс нэһилиэк баһылыктара дьокутааттары кытта тэҥҥэ кыттыбыттара буолар.

Сунтаарга ыччаттарга волейбол күрэҕэ буолла

Алкивиад Иванов аатынан олимпийскай эрэллэри бэлэмниир оҕо спортивнай оскуола манеһыгар Сунтаар нэһилиэгин ыччаттара волейболга күрэхтэстилэр.

Күрэх өрөспүүбүлүкэҕэ биллэриллибит Ыччат сылын чэрчитинэн ыытылынна. «Һунтаар һассыҥҥыта» нэһилиэк ыччатын түмсүүтэ, «Саҥа тыын» эдэр быраастар түмсүүлэрэ, Сунтаардааҕы технологическай колледж устудьуоннара, оҕо ускуустубатын оскуолатын уонна нэһилиэк оскуолаларын хамаандалара кытыннылар. Ону таһынан, Уһун Күөл нэһилиэгин ыччаттара кэлэн, ыалдьыттаан, күрэхтэһэн бардылар.

«Һунтаар һассыҥҥыта» хамаанда уһун күөллэри, полициялары уонна да атын хамаандалары кэннигэр хаалларан, колледж устудьуоннарын кытары бастыыр иһин күөн көрүстэ.

Түмүккэ, нэһилиэк хамаандата тыҥааһыннаах үһүс киирсиигэ икки очукуонан хотон, күрэх кыайыылааҕа буолла.

Кыайыылаахтарга улууска соҕотох миэбэл оҥорон таһаарар «Амелия» мастарыскыай сэртипикээттэрин туттардылар. Ити курдук Ыччат сылыгар анаммыт тэрээһин көхтөөхтүк ыытылынна.